Om haar taken goed uit te kunnen voeren heeft het hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard een aantal regels opgesteld. Deze regels staan onder andere in een politieverordening, in waterschapstaal Keur geheten. Tot nu toe waren er twee keuren van toepassing, één voor het gebied van Schieland en één voor het gebied van de Krimpenerwaard. De nieuwe Keur vervangt de keuren van de voormalige waterschappen.
De Keur is van oorsprong vooral gericht op het veilig stellen van de water aan- en afvoer en de bescherming tegen wateroverlast en overstromingen. Met name in de vorm van 'geboden' en 'verboden' voor de wijze van inrichting, gebruik en onderhoud van waterkeringen, oevers en wateren. Door een ruimere definitie van het begrip ‘waterhuishouding’, onder andere in de landelijke Derde en Vierde nota waterhuishouding, en de verbreding van de taken van veel waterschappen, is een meer 'integrale' insteek van de Keur het uitgnagspunt. Het voorgaande betekent ook dat onderhoudsplichtigen van wateren, oevers en waterkeringen niet meer alleen moeten letten op een optimale werking van het aan- en afvoersysteem en een optimale bescherming tegen wateroverlast en overstromingen. De wijze van onderhoud dient ook gericht te zijn op de bescherming van de waterkwaliteit, de ecologische toestand (kwaliteit) en daarmee ook op de zogenaamde 'natte' natuurwaarden. Het hoogheemraadschap streeft een goede ecologische toestand na van de watersystemen in haar beheersgebied, conform de Europese Kaderrichtlijn Water en conform nationaal en provinciaal beleid.
De Keur bestaat in essentie uit verboden en geboden. Op alle verboden en geboden kan onder bepaalde voorwaarden door het dagelijks bestuur ontheffing (vergunning) worden verleend. Dit is de toestemming om een bepaalde activiteit of ingreep uit te voeren ondanks een algemeen ‘verbod’. Het kan ook gaan om een (gedeeltelijke) ontheffing op een ‘gebod’, zoals de onderhoudsplicht.
Het systeem van vergunningen/ontheffingen en de publicatie daarvan brengt veel administratieve lasten met zich mee, zowel voor de aanvrager als voor het hoogheemraadschap. In deze Keur tezamen met de daarmee samenhangende algemene regels is daarom gekozen om verboden en geboden zo specifiek mogelijk te omschrijven zodat voor veel activiteiten en ingrepen geen ontheffing hoeft te worden aangevraagd.
Daarnaast zal het hoogheemraadschap in de toekomst voor andere veel voorkomende zaken (steigers, afmeren vaartuigen, woonschepen etc.) algemene ontheffingen opstellen. Dit zijn ontheffingen waarin een aantal standaardoverwegingen, -voorschriften en -voorwaarden zijn opgenomen. De activiteit of ingreep is toegestaan wanneer aan deze voorschriften en voorwaarden is of wordt voldaan. Waar nodig kunnen aan de ontheffing specifieke overwegingen en voorschriften worden toegevoegd. In de komende tijd zal de nu geldende Keur dan ook verder worden aangevuld met deze algemene ontheffingen.
