Het buitengewoon onderhoud omvat het op de juiste afmetingen (breedte, diepte en helling van taluds) houden van een watergang. Dit gebeurt onder andere door te baggeren. Doel van het baggeren is het verbeteren van de doorstroming in de watergangen en duikers én het verbeteren van de waterkwaliteit.
Bagger is de afzetting van afgestorven planten en de op de waterbodem neergedwarrelde deeltjes uit het water in uw sloot. Deze afzetting hoopt zich na een tijdje op tot een laag bagger, een soort slappe drab die boven op de vast waterbodem ligt. Deze laag wordt ook wel eens sediment genoemd. Als er teveel van ligt dan kan het water niet meer goed doorstromen, wordt uw water troebel door opwerveling van de bagger en kan er zuurstofloosheid in het water ontstaan. Te veel bagger is dus niet goed voor de doorstroming en voor de planten en dieren in het water.
Het water wat in watergangen en waterpartijen zit, bevat vaste (zwevende) stoffen, nutriënten, en een veelheid van opgeloste stoffen. Deze stoffen zorgen als gevolg van weersinvloeden, natuurlijke en chemische processen dat er een voortdurende aanwas van slib ontstaat. Dit heeft geleid, of kan leiden, tot de volgende problemen:
• Water aan- en afvoerproblemen
• Verlies van ecologische waarden
• Verlies van esthetische waarden
• Stankoverlast
• Dode vissen, vogels en andere waterdieren
Om te bepalen of u onderhoudsplichtig bent voor een bepaalde watergang, is het van belang inzicht te hebben hoe de grens van uw perceel kadastraal ligt ten opzichte van de watergang. Er zijn vier scenario’s te onderscheiden.
Scenario 1
De kadastrale perceelsgrens ligt in het midden van de watergang. U bent in dit geval eigenaar van de helft van de watergang. Tot de helft van de watergang heeft u dus de volledige onderhoudsplicht. Dit zowel voor het “gewoon” onderhoud (begroeiing verwijderen) als voor het “buitengewoon” onderhoud (baggeren). De kadastrale eigenaar aan de overkant van de watergang is verantwoordelijk voor de andere helft van de watergang.
Scenario 2
De kadastrale perceelsgrens ligt op de waterlijn. In dat geval bent u geen eigenaar van de watergang. Wel heeft u als eigenaar van een perceel aan een watergang de verplichting de watergang tot het midden te onderhouden. De eigenaar van het perceel aan de andere zijde van de watergang is voor de andere helft van de watergang onderhoudsplichtig.
Scenario 3
De kadastrale grens van uw perceel loopt evenwijdig aan een watergang. Tussen de watergang en uw perceel ligt een strook land dat niet tot uw eigendom behoort. Kadastraal gezien sluit uw perceel niet aan op een watergang. In dit geval bent u niet onderhoudsplichtig voor deze watergang. De onderhoudsplicht ligt in deze situatie volledig bij de eigenaren van de percelen die aan de watergang grenzen.
Scenario 4
De watergang is als apart kadastraal perceel gedefinieerd. In dit geval zijn de bewoners aan weerszijden geen eigenaar van de watergang. Waarschijnlijk is de watergang eigendom van de gemeente (in geval van een overige watergang) of het waterschap (in geval van een hoofdwatergang). Geen van beide bewoners is in dit geval onderhoudsplichtig. Het onderhoud van de watergang moet worden uitgevoerd door de kadastrale eigenaar (gemeente of waterschap). Overhangende takken moeten wel door de eigenaar van het perceel, waarop de bomen of struiken groeien, worden verwijderd.
Het hoogheemraadschap spreekt altijd de kadastrale eigenaar van het perceel aan op de onderhoudsverplichting. Dit omdat het hoogheemraadschap geen inzicht heeft in privaatrechtelijke afspraken tussen verschillende partijen.
Als u een perceel huurt van een ander persoon, dan is hiervoor een huurovereenkomst opgesteld. De huurovereenkomst bevat mogelijk een bepaling dat u onderhoudsplichtig bent. Dit kunt u zelf controleren. In dat geval bent u verantwoordelijk voor het uitvoeren van het onderhoud. In een dergelijke situatie zal de eigenaar u als huurder vragen het onderhoud uit te voeren.
Kunt u niet meer verder baggeren omdat u stuit op een veenbodem/harde bodem of dreigen de kanten in te zakken? U kunt dit dan doorgeven aan het informatienummer van de schouw Buitengewoon Onderhoud.
De bagger die uit de watergang komt die aan uw perceel grenst kunt u op de kant afzetten. Daarnaast heeft u ook de mogelijkheid om de bagger door de loonwerker af te laten voeren. Als u eigenaar bent van percelen die grenzen aan watergangen die in onderhoud zijn bij het waterschap of andere instanties, hebt u de wettelijke plicht om de bagger uit deze watergangen op uw kant te laten zetten (ontvangstplicht).
Als u niet in staat bent om het buitengewoon onderhoud zelf te doen, dan kunt u contact opnemen met een loonwerker bij u in de buurt. Ook kunt u bij uw buren informeren hoe zij het onderhoud (laten) uitvoeren.
Het hoogheemraadschap heeft deze gegevens niet voor u beschikbaar. Indien u deze gegevens nodig heeft, dient u zelf een onderzoek naar kwaliteitgegevens uit te voeren door bijvoorbeeld een milieuadviesbureau. De kosten hiervoor zijn voor eigen rekening.
Afhankelijk van de kwaliteit van de bagger kunt u de bagger op de kant verspreiden, verwerken en nuttig toepassen. U dient hierbij rekening te houden met het besluit Bodemkwaliteit.
Verspreiden
Schone tot matig verontreinigde bagger die vrijkomt bij de onderhoudswerkzaamheden mag onder voorwaarden over het land en in het water verspreid worden.
Nuttig toepassen
Vrijgekomen bagger kan opnieuw gebruikt worden bij aanleg of versterking van bijvoorbeeld kades en dijken, voor het ophogen van polders of bij de herinrichting van diepe putten.
Verwerken van bagger
Vrijgekomen bagger kan verwerkt worden tot een nuttig toe te passen product. Er bestaat een grote verscheidenheid aan biologische, fysische of chemische verwerkingstechnieken.
Storten
Baggerspecie die niet doelmatig kan worden behandeld zodat er een nuttig toe te passen product ontstaat dient te worden gestort in speciaal daarvoor ingerichte depots.
Nee, u bent als eigenaar van een perceel dat grenst aan een watergang zelf verantwoordelijk voor het onderhoud. Als u om welke reden dan ook niet in staat bent het onderhoud zelf uit te voeren kunt, u daarvoor een loonwerker inschakelen.
Als u gaat baggeren, moet u rekening houden met de Flora- en faunawet en het besluit Bodemkwaliteit.
