De Stolwijkerschutsluis is een rijksmonument en ligt in de primaire waterkering aan de Gouderaksedijk in Gouda. Zij is eigendom van HHSK. De sluis is één van de verst landinwaarts gelegen zeewaterkerende sluizen in een primaire waterkering. Ze is in 1799 gebouwd en was bedoeld om de vervening van de Krimpenerwaard mogelijk te maken. Omdat de vervening niet lukte, is de sluis in de periode 1831-1889 buiten gebruik geweest. Daarna heeft de sluis tot 1988 een functie gehad voor vervoer van onder andere landbouwproducten. Na de Tweede Wereldoorlog werd de sluis gebruikt om puin uit het gebombardeerde Rotterdam naar de Krimpenerwaard te vervoeren.
In 1990 kreeg de Stolwijkerschutsluis de status van rijksmonument vanwege het belang in de geschiedenis van de vervening van de Krimpenerwaard. Sindsdien hebben diverse lokale en regionale partijen zich ingezet voor behoud en restauratie van de sluis. Met de toekenning van de extra subsidie van het ministerie van OCW en de bijdragen van de verschillende partijen uit de regio wordt dat nu mogelijk.
De sluis krijgt zijn functie van toegangspoort naar de Krimperwaard terug als knooppunt voor de kleinschalige waterrecreatie in een landschappelijk aantrekkelijk wandel- en fietsgebied.
