Beschermde dieren

25 april 2022
Voordat de schop in de grond kan voor de dijkversterking, doen we veel onderzoeken.

Niet alleen om tot een goed ontwerp te komen, maar we houden ook rekening met de ecologische waarde en de aanwezigheid van beschermde dieren. In de afgelopen jaren hebben we daarom meerdere onderzoeken gedaan.

In 2017 en 2021 heeft Bureau Waardenburg het hele jaar door onderzoek gedaan naar beschermde dieren zoals de huismus, de gierzwaluw en vleermuizen. Daarnaast heeft natuurbeschermingsorganisatie RAVON in 2019 onderzoek gedaan naar de verspreiding van beschermde soorten amfibieën in de Krimpenerwaard. Er zijn ook verschillende organisaties, zoals de Roofvogelwerkgroep Krimpenerwaard en de NVWK Krimpenerwaard, in het gebied actief. Ook dankzij hen is er veel nieuwe informatie beschikbaar gekomen.

Wat zijn we dan allemaal bij het onderzoek in 2021 tegengekomen? Dat is aardig wat! Een kleine greep uit de verschillende beschermde dieren die we in het onderzoeksgebied zijn tegengekomen…

Grutto’s (boven), scholekster (midden) en kievit (onder).

Foto: Grutto’s (boven), scholekster (midden) en kievit (onder).

Vogels

In verschillende gebouwen zijn nest- of verblijfplaatsen van de huismus en gewone dwergvleermuis aanwezig. Daarnaast is onderzoek gedaan naar roofvogels, en naar vogels die ’s nachts actief zijn zoals uilen. Er komen vijf soorten roofvogels in het onderzoeksgebied voor, waarvan ook de nestplaats is beschermd: de buizerd, havik, sperwer, boomvalk en slechtvalk. Er zijn ook nestplaatsen aangetroffen, maar in 2021 is geen van de onderzochte roofvogels tot broeden gekomen. Er komen drie soorten uilen met een beschermde nestplaats voor: de ransuil, kerkuil en steenuil, waarvan van de kerkuil vier territoria zijn vastgesteld. De hoogste dichtheden aan weidevogels in de Krimpenerwaard worden gevonden in de gebieden die met een weidevogeldoelstelling zijn ingericht.

eDNA-onderzoek

Er is ook gelet op het voorkomen van bijvoorbeeld de waterspitsmuis en kamsalamander. Voor deze soorten is gebruik gemaakt van een zogeheten eDNA-onderzoek. Dat is een nieuwe techniek om aanwezigheid van dieren aan te tonen. Door water- of bodemmonsters te nemen en deze te analyseren op DNA van een diersoort is het mogelijk de aanwezigheid van deze dieren aan te tonen zonder dat een dier zelf gevangen hoeft te worden. In geen van de genomen monsters is DNA van deze soorten vastgesteld. De dieren komen dus niet voor het in gebied.

Bevers

In de afgelopen jaren is er een toename van het aantal waarnemingen van bevers binnen het onderzoeksgebied. In 2018 en 2019 waren het gehele jaar bevers aanwezig in en rondom de Hollandsche IJssel in de buurt van Groot Hitland en Ouderkerk aan den IJssel, maar er zijn geen burchten bekend of gevonden. Er zijn in het plangebied ook weinig potentieel geschikte locaties waar een burcht gevormd zou kunnen worden. Wel zijn er buitendijks, ter hoogte van IJsseldijk-Noord oude vraatsporen van een bever bij enkele bomen aangetroffen. Het gebied vormt dus onderdeel van het functioneel leefgebied van de bever maar er is geen sprake van rust- en verblijfplaatsen.

Rugstreeppad

Foto: Rugstreeppad.

Ringslangen

In de afgelopen jaren zijn zorgen ontstaan over de herkomst van de ringslangpopulatie in de Krimpenerwaard. Onderzoek heeft aangetoond dat een deel van de populatie de oostelijke ringslang betreft. Tijdens het onderzoek zijn alleen exemplaren van de oostelijke ringslang waargenomen nabij de dijk. Er is één waarneming gedaan van een inheemse ringslang, op ruime afstand van het plangebied.

Rugstreeppadden

De rugstreeppad werd tijdens twee gerichte veldrondes op meerdere locaties langs het dijktraject aangetroffen. Ook werd het zogeheten kooractiviteit vastgesteld rondom de begraafplaats bij Lageweg. Dat is een mooi woord voor het massaal samenscholen van de padden in voortplantingswateren om te paren om vervolgens weer het water te verlaten. Ook tussen Lageweg en Gouderak werd op verschillende locaties kooractiviteit van rugstreeppadden gehoord vanaf binnendijkse locaties.

Beschermen tijdens de werkzaamheden

De komende periode wordt uitgewerkt hoe de uitvoering van de werkzaamheden moet plaatsvinden om zo min mogelijk negatieve gevolgen voor de beschermde dieren te veroorzaken. Ook wordt nagedacht over maatregelen om de natuurwaarden te versterken.