Veel gestelde vragen blauwalg in de Eendragtspolder

Op donderdag 13 juli heeft het Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard bij een incidenteel veldonderzoek van de onderwatervegetatie in de Eendragtspolder geconstateerd dat daar blauwalgen voorkomen. Bij nader microscopisch onderzoek blijkt het te gaan om een soort die potentieel als giftig wordt gekwalificeerd en is gevaarlijk voor mens en dier. Het hoogheemraadschap adviseert mens en dier contact met het water in de Eendragtspolder te vermijden.

Wat zijn blauwalgen?

Blauwalgen hebben meestal een groene kleur, de naam blauwalg (vanwege het blauwe pigment dat vrijkomt bij afsterven) is dus enigszins misleidend. Blauwalgen zijn bacteriën die (net zo als een plant) bladgroen bevatten. Blauwalgen komen in die wateren voor die veel voedingsstoffen (met name stikstof en fosfaat) bevatten. Samen met gunstige (weers)omstandigheden -bij warm en zonnig weer- kan dit leiden tot een massale groei, een bloei van de algen. Blauwalgen vertonen een optimale groei bij temperaturen tussen de 20 en 30 graden Celsius. Sommige soorten zijn in staat om drijflagen te vormen en die ontstaan meestal vanaf juli. Een drijflaag kan zich door de wind ophopen aan de oevers van meren, op stranden, achter vooroevers en in jachthavens.
Deze soort vormt echter geen drijflaag en is daardoor onzichtbaar. Hij groeit op de bodem en laat vanaf daar los en zweeft dan als het ware door de hele plas.

Wat zijn de problemen?

Blauwalgen kunnen het water onaantrekkelijk maken. Door een teveel aan algen wordt het water troebel. Hierdoor is er minder licht beschikbaar in het water en verdwijnen waterplanten. Verder kan de afbraak van de algenpopulaties leiden tot zuurstofloosheid waardoor vissen en andere waterdieren kunnen sterven. Het water ziet er vies uit en afstervende blauwalgen veroorzaken stankoverlast.
Van verschillende blauwalgen is bekend dat zij giftige stoffen (cyanotoxines) kunnen produceren. De toxines zijn schadelijk voor de mens en kunnen ook leiden tot sterfte van dieren. Er zijn verschillende toxines bekend. Zwemmers kunnen in aanraking komen met de toxines door het inslikken van water of doordat de huid of ogen in contact komen met water. Deze toxines kunnen leiden tot misselijkheid, maag, darm- en leverklachten, diarree, hoofdpijn, huidirritatie en geïrriteerde ogen. Op langere termijn kunnen er ook ernstige effecten zijn, maar de relatie tussen zwemmen in water met blauwalgen en effecten op de langere termijn is moeilijk aan te tonen. Vooral kleine kinderen, oudere mensen zijn extra kwetsbaar. Dieren zijn ook vaak gevoelig omdat ze relatief klein zijn en honden zwemmen met hun bek op en slikken daarom relatief veel water in.

WELK TYPE BLAUWALG IS ER ONTDEKT IN DE EENDRAGTSPOLDER?

In de Eendragtspolder is de blauwalg Aphanothece stagnina (heeft geen Nederlandse naam) aangetroffen. Deze blauwlagensoort wordt als potentieel toxisch gekwalificeerd, en kan dus giftig zijn wanneer mens en dier hiermee in contact komt.

wat zijn de Gezondheidsrisico's wanneer men met deze blauwalg in aanraking komt?

Dit type blauwalg kan maag- en darmklachten veroorzaken, maar ook huidklachten, misselijkheid, buikpijn, diarree, hoofdpijn, geïrriteerde ogen en leverschade. Er lijkt een duidelijk verband te zijn tussen gezondheidsklachten van recreanten en de aanwezigheid van blauwalg. Zwemmers kunnen giftige stoffen binnenkrijgen door water in te slikken, maar dit kan ook al door wanneer huid of ogen in contact komen met het water. Kleine kinderen kunnen eerder ziek worden, omdat zij sneller water binnenkrijgen dan volwassenen en minder weerstand hebben. Dit laatste geldt ook voor ouderen. Ook huisdieren kunnen ernstig ziek worden. Door het zwemmen in het water krijgen honden omdat ze met hun bek open zwemmen een grote hoeveelheid water en blauwalgen binnen. Door het drinken van water met blauwalgen of door hun besmette vacht droog te likken, kunnen huisdieren ernstig ziek worden of zelfs dood gaan.

Wat te doen?

  • Zorg ervoor dat u en uw huisdieren niet in contact komen met het water en ga zeker niet zwemmen in de wateren van de Eendragtspolder. Laat uw huisdieren hier ook niet zwemmen!
  • Mocht u onverhoopt met het water in contact komen, dan adviseren we u daarna direct grondig te douchen. Neemt u bij klachten of onzekerheid vooral contact op met uw huisarts.
  • Wanneer uw huisdier in contact komt met dit water adviseren wij u ook het dier grondig af te spoelen en bij klachten of onzekerheid contact op te nemen met een dierenarts.
  • Raak ook beschoeiingen niet aan.

Wanneer was bij u bekend dat er sprake is van blauwalg?

Donderdag 13 juli is een incidenteel veldonderzoek van de onderwatervegetatie in de Eendragtspolder uitgevoerd door het hoogheemraadschap. Uit dit onderzoek is gebleken dat in de onderwatervegetatie blauwalgen voorkomen. Nader microscopisch onderzoek heeft uitgewezen dat het gaat om een soort die potentieel giftig is.

Wat gaat het Hoogheemraadschap er tegen doen?

Er is niets te doen om deze blauwalg te voorkomen. Deze kan niet worden verwijderd of specifiek worden bestreden. We zullen het natuurlijk verloop van deze blauwalg moeten afwachten. Het hoogheemraadschap blijft de waterkwaliteit in de Eendragtspolder monitoren.

Wat gaat het Hoogheemraadschap doen om blauwalg in de toekomst te voorkomen?

Er zijn geen mogelijkheden om blauwalg te voorkomen, het is en blijft een natuurverschijnsel.

Welke instanties zijn hierbij betrokken?

Het hoogheemraadschap heeft de gemeente Zuidplas, de gemeente Rotterdam , Triathlon010 (zij organiseren dit weekend een triathlonwedstrijd in de Eendragtspolder) en de Willem Alexander Roeibaan (zij zijn eigenaar van de roeivereniging die is gevestigd in de Eendragtspolder), de GGD, de Omgevingsdienst en Staatsbosbeheer geïnformeerd en geadviseerd.

Wat is het advies van de GGD?

De GGD gaat mee in ons advies om contact met het water in de Eendragtspolder te vermijden. Dit advies geldt voor zowel mens als (huis)dier.

in welke officiële zwemlocaties kunt u wel zwemmen?

De Eendragtspolder en dus ook de Prins Willem Alexander Roeibaan is geen officieel zwemwater. Het is verstandig om voor de actuele situatie de nieuwe zwemwater app of www.zwemwater.nl te raadplegen. Mochten er wijzigingen zijn, dan worden die daarop bekendgemaakt. Download hier de Zwemwater App voor Apple en Android.

Schieland en de Krimpenerwaard controleert in de zomer het water (de zwemwaterkwaliteit) van verschillende wateren die door de provincie officieel zijn aangewezen als zwemwater. De resultaten van het onderzoek worden aan de provincie doorgegeven. Wanneer te hoge hoeveelheden blauwalgen of bacteriën worden aangetroffen, kan door de provincie een waarschuwing, negatief zwemadvies of zwemverbod worden afgegeven. In overig oppervlaktewater wordt geen extra blauwalgenonderzoek verricht.

Zwemmen in oppervlaktewater is altijd en overal op eigen risico. Het zwemwaterseizoen loopt van april tot en met september. Buiten het zwemseizoen wordt de waterkwaliteit niet extra voor het zwemmen gecontroleerd.