Op pad met peilbeheerder Harry Berkouwer

6 december 2023
Bij nieuwe medewerkers van het hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard is Harry vooral bekend als de gepassioneerde verteller in de bus tijdens de introductiedag.

Harry werkt al heel wat jaren bij het hoogheemraadschap en kan daar heel kleurrijk over vertellen.

Van schipper tot sluismeester

In 1989 nam Harry afscheid van het familiebedrijf van zijn vader, die binnenvaartschipper was. In dat jaar kwam hij in dienst bij het hoogheemraadschap als sluismeester/machinist. Een bewuste keuze. Harry groeide op als schippersjongen. “Ik ben zes jaar lang bij mijn grootmoeder in de kost geweest. Op je zesde jaar staat je koffertje klaar en moet je de wal op. Je groeit dus vijf jaar lang op bij je ouders en dan ga je aan wal, omdat je naar school moet. Ik heb een goede jeugd gehad bij mijn oma, maar dit wilde ik niet voor mijn kinderen", legt Harry uit. Dat zijn nieuwe baan met water te maken heeft, lijkt vanzelfsprekend. “Nu verplaats ik water in plaats van me over het water te verplaatsen", zegt Harry. Doordat hij het familiebedrijf niet van zijn vader overnam, konden zijn drie zonen gewoon aan wal opgroeien. Nadat zijn vader het schip had verkocht, kwam hij ook aan wal wonen.

"We stonden aan het begin van de automatisering”

Harry viel met zijn neus in de boter. "De eerste week dat ik bij Schieland werkte, was het slecht weer. De machinisten zeiden tegen me: Je weet hoe de dieselpomp aan moet? Op de peilschaal wezen ze een hoogte aan waarop ik op een knop moest drukken om de diesel te laten stoppen. Mijn collega’s gingen naar een spoedklus en daarna stond ik er alleen voor", herinnert Harry zich. Het is goed gegaan. Harry heeft veel ontwikkelingen in de waterschapswereld meegemaakt. “We stonden aan het begin van de automatisering. We gingen de eigenschappen van het gebied in een regeling brengen. Voor die tijd werd alles met de hand bediend. En nu moesten we alles in de computer stoppen. De aansturing moest aansluiten op de werkelijkheid. Het is belangrijk dat de peilbeheerders weten hoe de aansturingen werken om het over te kunnen pakken als het systeem uitvalt. Gebiedskennis is daarbij alles", zegt Harry.

“Het water kwam langs de heipalen omhoog.”

Het werk van de peilbeheerders bestaat uit veel verschillende taken. Die nemen we zeer serieus. Ook de meldingen die binnenkomen. “Bij klanteninformatie kwam een melding binnen dat er geen warm water uit de kraan kwam. Dan kun je de melder doorverwijzen naar een loodgieter of je gaat uitzoeken waarom iemand hiervoor het waterschap belt. Ik ben er heen gegaan om de problematiek te onderzoeken. In het huis stond het water tot onder de vloer. Het water kwam langs de heipalen omhoog. Het welwater steeg zo hoog dat de waterleiding erin kwam te liggen, waardoor de mensen geen warm water meer konden krijgen. Ik heb onderzocht of het water in de sloten ook te hoog stond, maar dat was niet zo. Ik heb de bewoners uitgelegd dat ze zeven meter onder het IJsselniveau woonden. Ze waren verbaasd, dat wisten ze niet. Uiteindelijk heb ik ze doorverwezen naar de gemeente, maar was het wel heel goed dat ik daar ben gaan kijken", vertelt Harry.

“Peilbeheer is een levensstijl"

Harry beheert, samen met zijn collega’s, het water in de Zuidplaspolder, de polder Prins Alexander en de hele Krimpenerwaard. Bij het opstellen van peilbesluiten zit hij aan tafel om de gebiedskennis in te brengen. "Het is heel belangrijk dat de theorie aansluit op de werkelijkheid", benadrukt de peilbeheerder. “Peilbeheer is een levensstijl", vertelt Harry, “Als het regent, maakt het niet uit of ik wachtdienst heb of niet, ik hoor toch het tikken in de goot en het tikken van mijn 45 jaar oude pluviograaf (een regenmeter) die in de woonkamer staat. Bij hevige buien vraag ik me af, is de grond verzadigd? Hoeveel water hebben we? Wat is het getij? Wachtdienst of niet, je staat toch altijd aan.”

“Dat ik het vrolijkste word van calamiteiten”

Harry houdt van de dynamiek. "Mijn vrouw zegt dat ik het vrolijkste word van calamiteiten. In 2001 regende het ook zoveel en toen ging het bijna mis. Het mooiste vond ik toen dat de collega's van beleid één of twee weken erna naar ons toekwamen met een kaart onder de arm en zeiden: Vertel maar waar het mis is gegaan en wat de oplossing is. Toen hebben we meegewerkt aan een model dat nog een aantal keer moest worden aangepast omdat het systeem in het model niet hetzelfde reageerde als in de werkelijkheid. Het is belangrijk dat de theorie exact klopt met de werkelijkheid. Dat geef ik mijn cursisten bij de stichting wateropleidingen ook mee. ‘s Ochtends geef ik theorie en 's middags geef ik ze een peilstok en dan zeg ik: Ga maar meten", vertelt Harry.

Docent van het Jaar

In 2006 kreeg Harry een Koninklijke Onderscheiding overhandigd voor zijn inzet voor de Koninklijke Nederlandse Reddingsmaatschappij. Deze onderscheiding was niet de enige blijk van waardering die hij in zijn zak kon steken. Onlangs werd hij Docent van het jaar bij Wateropleidingen. Iets wat hem verbaasde, maar de cursisten en de medewerkers van het waterschap waarschijnlijk niet. Harry is een rasverteller met passie voor zijn vak en aandacht voor mensen.