Rivierkreeften gericht wegvangen leidt tot herstel natuurlijke balans

29 november 2023
Uit onze driejarige praktijkproef blijkt dat gericht rivierkreeften wegvangen effectief en zinvol is.

Het maakt ecologisch herstel mogelijk; waterplanten keren blijvend terug.

In de afgelopen drie jaar hebben we in een polder in de Krimpenerwaard onderzoek gedaan naar de mogelijkheden, haalbaarheid en effectiviteit van het intensief wegvangen van Amerikaanse rivierkreeften. Hierbij hebben we in 2021 en 2022 vooral ingezet op het drastisch verlagen van het aantal kreeften en in 2023 op het laaghouden van het kreeftenaantal. Die aanpak blijkt effectief. In de eerder kaal- en leeggevreten sloten krijgen waterplanten weer de kans om terug te groeien. Dit natuurlijk herstel houdt stand en zet zich voort bij het laaghouden van het aantal kreeften. In het groeiseizoen van 2023 nam de bedekking waterplanten flink toe. In 2024 gaan we na of het bereikte resultaat blijft als kreeften niet gericht worden weggevangen.

Ministerie aan zet

De onderzoeksresultaten tonen aan dat deze aanpak effectief is. Wel vraagt de aanpak een grootschalige, langdurige inzet, die de nodige menskracht en geld kost. Deze boodschap geven we af aan het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV), het ministerie dat verantwoordelijk is voor de aanpak van uitheemse rivierkreeften in Nederland. Het is onzeker of en wanneer LNV met concrete stappen komt. Vooralsnog heeft het ministerie alleen aangegeven, dat de totaalaanpak van uitheemse kreeften niet haalbaar is met het slechts toestaan van de vangst door beroepsvissers. Deze beroepsgroep is wettelijk gezien de enige die dit werk mag uitvoeren. Daarom vindt overleg plaats over alternatieven. Wij zouden graag zien, dat LNV spoedig met een aanpak komt voor een geregisseerde en gecoördineerde professionele bestrijding van de kreeftenplaag.

Resultaten hoopgevend

In het testgebied bij Berkenwoude in de Krimpenerwaard hebben we het aantal kreeften teruggebracht van 1,8 naar minder dan 0,7 kreeft per vierkante meter (ecologische drempelwaarde). Dit resultaat is behaald met de inzet van veel vangtuigen (800 fuiken en korven) en lange vangperioden (19 weken). Waterplanten keerden terug, hielden stand en namen in aantal toe bij een verlaagde vangstinspanning (tweederde) in het afgelopen onderzoeksjaar 2023.

Positief effect op meerdere vlakken

Waterplanten hebben een sleutelrol in het onderwaterleven. Ze zorgen voor de productie van zuurstof in het water en vormen een leefgebied voor vissen en andere waterdieren. Daarmee dragen waterplanten bij aan gezond water voor mens en dier. Aanzienlijk minder uitheemse rivierkreeften is ook beter voor de stabiliteit van oevers en de grond eromheen. Een belangrijk punt, want de kreeften graven holen en meterslange gangen waardoor oevers en (agrarische) grond kunnen verzakken. Naast (financiële) schade vormt dit een veiligheidsrisico voor vee en landbewerking. Ook komt door het gegraaf extra grond in het water en dus meer bagger.