Veelgestelde vragen baggeren

Veelgestelde vragen met antwoorden rond stoffen PFAS

1. Wat wordt verstaan onder PFAS?

PFAS is een groepsnaam voor diverse stoffen waaronder PFOS en PFOA. Het zijn geperfluoreerde verbindingen, deze zijn toxisch en worden veel toegepast in consumentenproducten als textiel, tapijt, papier en industriële producten zoals verf en blusschuim. De stoffen zijn zeer persistent, niet biologisch afbreekbaar. Door bioaccumulatie kunnen de stoffen in de voedselketen terecht komen. Het gebruik van PFAS-houdende substanties is daarom sinds 2011 verboden.

2. Komen stoffen als PFAS in het beheersgebied van het hoogheemraadschap voor?

Deze stoffen komen waarschijnlijk in het gehele beheersgebied in lage concentraties voor, zowel op de landbodem als in de baggerspecie. In welke mate en omvang deze stoffen voorkomen is momenteel in onderzoek bij de milieudiensten DCMR en ODMH.

3. Is baggerspecie waarin de PFAS-stoffen zitten gevaarlijk?

De PFAS stoffen zijn zeer persistent en zijn niet biologisch afbreekbaar. Door bioaccumulatie kunnen de stoffen in de voedselketen terecht komen. Dit is ongewenst.

In welke concentratie deze stoffen gevaarlijk zijn is momenteel onderwerp van onderzoek van Rijksoverheid en de milieudiensten, zodat tot normering kan worden gekomen.

4. Zijn er concentraties aan PFAS in baggerspecie onderzocht?

De gemeente Krimpenerwaard heeft op een aantal locaties ook de bagger geanalyseerd op PFAS. Voor PFOS en PFOA zijn concentraties < 2,5 µg/kg ds gemeten. Ook de Milieudiensten DCMR en ODMH zijn druk doende met onderzoek naar voorkomen van PFAS.

Het hoogheemraadschap heeft momenteel geen analyses beschikbaar van PFAS in baggerspecie. Voor toekomstige projecten zal in de vooronderzoeken deze parameters worden onderzocht. Het meetprogramma van 2019 zal ingegeven door de PFAS discussie worden uitgebreid met de PFAS-parameters.

We hebben zelf geen concrete analysegegevens, maar de DCMR gaat in de regio Rijnmond uit van een achtergrondwaarde van 2,5 µg/kg ds voor PFOS en PFOA en 1 µg/kg ds voor de andere PFAS.

5. Zijn er normen voor de PFAS-stoffen?

Nee, voor PFAS zijn nog geen landelijke normen voor bodem, waterbodem en grondwater vastgesteld. Uitgangspunt van de landelijke regels voor hergebruik/verwerking is het stand-still principe. Dit houdt in dat hergebruik van grond en bagger alleen kan plaatsvinden in zones met een vergelijkbare of hogere concentratie PFOA als de toe te passen grond en bagger.

De omgevingsdiensten (ODMH en DCMR) zijn bezig met gebiedsspecifiek beleid.  

6. Heeft Het hooghemraadschap baggerwerken stilgelegd?

Het hoogheemraadschap heeft nog geen baggerwerken stilgelegd. Het hoogheemraadschap heeft bij elk project contact met de milieudiensten over de mogelijkheden van verwerking van baggerspecie en volgt intensief de landelijke ontwikkelingen hierover.

7. Waar zijn we aan het baggeren?

Momenteel zijn we op drie plaatsen aan het baggeren. In het stedelijk gebied van Zoetermeer en op twee plekken in het landelijk gebied van de Krimpenerwaard.

8. Waar gaat de bagger heen?

Bagger bevat veel organische voedingsstoffen. Schone bagger wordt daarom vaak ter plekke gebruikt als grondverbeteraar op het land. Aan de hand van de analyses wordt e getoetst op verspreidbare en niet verspreidbare baggerspecie conform Besluit Bodemkwaliteit. Bagger die niet direct op de kant verspreid kan worden, wordt afgevoerd naar erkende verwerkers.

9. Wie bepaalt waaraan de bagger moet voldoen?

Dit is geregeld in het Besluit Bodemkwaliteit. Hierin is PFAS niet opgenomen, voor deze stoffen moeten normen worden opgesteld door het Ministerie van Infrastructuur & Waterstaat (I&W). Het ministerie geeft het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) opdracht om de normen op te stellen en stelt deze vervolgens vast. Voor PFAS , waaronder PFOS en PFOA, in bagger, landbodem en grondwater zijn nog geen normen.

10. Speelt dit probleem alleen in ons gebied?

Nee, dit soort stoffen in bagger en bodem is een landelijk issue. Het Ministerie van I&W heeft het RIVM opdracht gegeven om risicogrenzen voor PFAS in grond en bagger af te leiden. Deze risicogrenzen zullen gebruikt worden bij het opstellen van een kader voor veilig hergebruik van licht verontreinigde grond en bagger.

11. Wie bepaalt de normen?

Het Ministerie van I&W heeft het RIVM opdracht gegeven om risicogrenzen voor PFAS in grond en bagger af te leiden. Deze risicogrenzen zullen gebruikt worden bij het opstellen van een kader voor veilig hergebruik van licht verontreinigde grond en bagger.