Op pad met… ‘schatkamerbeheerder’ Olaf

14 januari 2022
Verstopt achter een lange muur, in de kelder van ons pand aan de Maasboulevard in Rotterdam, bevindt zich een van de archiefruimtes van het hoogheemraadschap.

Iemand die u daar vaak kunt vinden, is Olaf. Hij is een van onze informatiespecialisten van het team GEO/D&I (Geo-informatie/Documentatie & Informatie).

De lessen uit het ‘bodemarchief’

De loopbaan van Olaf begon met een studie archeologie. “Tijdens mijn studie hield ik mij bezig met vraagstukken uit de historie. Zo deed ik toen bijvoorbeeld bodemonderzoek. Net zoals een organisatie een archief heeft, is de bodem ook een archief. Elke bodemlaag bevat informatie over een bepaalde tijdsperiode en vertelt iets over de cultuur uit die tijd. Daarom is het belangrijk dat je, voordat je zaken zoals potten opgraaft, de locatie waar je bezig bent goed vastlegt. Deze informatie combineer je met bijvoorbeeld onderwerpen uit de geschiedenis. Door het leggen van verbanden kom je steeds meer te weten over de geschiedenis.”

Van gebroken potten naar (historische) documenten

Nu zou u denken dat het opgraven van potten uit de oudheid en het werk als informatiespecialist niet op elkaar lijkt, maar toch is er een duidelijk verband.

“Als informatiespecialist houd ik mij bezig met verschillende werkzaamheden op het gebied van informatievoorziening. Dit houdt in dat mijn collega’s en ik onder andere verantwoordelijk zijn voor het zorgvuldig (laten) vastleggen van allemaal soorten belangrijke informatie. Denk hierbij aan historische documenten, maar ook aan bestuursstukken en belangrijke binnenkomende post. Ook behandelen we veel informatieverzoeken.” En bij deze taak, komt de archeoloog in Olaf soms helemaal naar boven.

De doortastende detective

“Pas kregen we bijvoorbeeld een vraag over de historische gegevens van gemaal Westeinde. Deze wordt over een tijdje namelijk afgebroken. In ons archief was daar geen informatie over, maar deze vonden we uiteindelijk wel bij gemaal Abraham Kroes. Ook ben ik op zoek gegaan in archieven elders om ervoor te zorgen dat er een zo compleet mogelijk beeld ontstaat. De informatie is vervolgens opgenomen in het historisch archief van het hoogheemraadschap.” Doortastendheid is voor deze functie een belangrijke eigenschap, maar die eigenschap is bij Olaf zeker aanwezig. Bij vraagstukken zoals deze gaat hij als een detective aan de slag om de puzzel zoveel mogelijk compleet te krijgen. Hij licht het belang toe: “Het is belangrijk om zulke informatie te behouden voor de toekomst, want als informatie verloren gaat, is het niet meer terug te krijgen en gaat een stukje kennis, cultuur en/of erfgoed verloren. En als we dit soort kennis vastleggen, is deze toegankelijk voor de hele wereld, zodat je bijdraagt aan de kennis wereldwijd.”

Het Matroesjka-archief

Olaf vertelt niet alleen graag over zijn werk, maar laat ook graag zien welke bijzondere documenten er in huis zijn. Vanuit de eerste kamer, waar u in terecht komt als u het archief binnenstapt, stappen we door een dikke ijzeren deur een volgende grote ruimte in met grote rolkasten. En na deze ruimte kunt u zelfs door een volgende deur nóg verder het archief in. Alsof u een Russische matroesjka-pop openmaakt en telkens ontdekt dat u er nog niet bent. Achterin de tweede ruimte belanden we bij het oudste document dat het hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard in bezit heeft, een stichtingsakte uit 1299. “Het oudste originele document bij ons in bezit, is een zogenaamde ‘charter’. Dit is een stichtingsakte opgemaakt door de zoon van Floris de Vijfde; Jan de eerste. Dit is eigenlijk een herstichtingsdocument. Het allereerste document dat er ooit geweest is, het stichtingsdocument uit 1273, is helaas verloren gegaan.” Hiervan bestaat een nagenoeg identiek afschrift (in kleur op perkament) dat afkomstig is uit 1650.

De invloed van corona

Het thuiswerken tijdens coronatijd gaat Olaf goed af, maar ook is hij regelmatig op kantoor te vinden om de noodzakelijke informatie in het fysieke archief te vinden. Toch hoopt hij dat snel weer meer mogelijk is. Het geven van rondleidingen, lezingen en presentaties is namelijk iets waar hij de meeste energie van krijgt. “Pas kon ik iets vertellen over ons archief in de serie ‘Rotterdam van Onderen’, dan vond ik heel erg leuk om te doen. Maar ook de presentatie die ik enige tijd geleden gaf aan bestuursleden van hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden tijdens de dijkendriedaagse, gaf mij erg veel energie. Ik vind het leuk om me dan helemaal te verdiepen in een onderwerp en deze kennis te delen.”

Een andere bijzondere link tussen het coronavirus en Olaf z’n werk, is het feit dat het onderwerp ‘corona’ door het nationaal archief als ‘hotspot’ is aangemerkt. Dit betekent dat het verzoek is om documenten die over corona gaan goed op te slaan, gezien de invloed van het onderwerp op het land en de wereld.