Veelgestelde vragen blauwalg

Blauwalgen hebben meestal een groene kleur, de naam blauwalg (vanwege het blauwe pigment dat vrijkomt bij afsterven) is dus enigszins misleidend.

Wat zijn blauwalgen?

Blauwalgen hebben meestal een groene kleur, de naam blauwalg (vanwege het blauwe pigment dat vrijkomt bij afsterven) is dus enigszins misleidend. Blauwalgen zijn bacteriën die (net zo als een plant) bladgroen bevatten. Blauwalgen komen in die wateren voor die veel voedingsstoffen (met name stikstof en fosfaat) bevatten. Samen met gunstige (weers)omstandigheden kan dit leiden tot een massale groei, een bloei van de algen. Blauwalgen vertonen een optimale groei bij temperaturen tussen de 20 en 30 graden Celsius. Sommige soorten zijn in staat om drijflagen te vormen en die ontstaan meestal vanaf juli. Een drijflaag kan zich door de wind ophopen aan de oevers van meren, op stranden, achter vooroevers en in jachthavens.

Wat zijn de problemen?

Blauwalgen kunnen het water onaantrekkelijk maken. Door een teveel aan algen wordt het water troebel. Hierdoor is er minder licht beschikbaar in het water en verdwijnen waterplanten. Verder kan de afbraak van de algenpopulaties leiden tot zuurstofloosheid waardoor vissen en andere waterdieren kunnen sterven. Het water ziet er vies uit en veroorzaakt stankoverlast. Van verschillende blauwalgen is bekend dat zij giftige stoffen (cyanotoxines) kunnen produceren. De toxines zijn schadelijk voor de mens en kunnen ook leiden tot sterfte van dieren. Er zijn verschillende toxines bekend. Zwemmers kunnen in aanraking komen met de toxines door het inslikken van water of doordat de huid of ogen in contact komen met water. Deze toxines kunnen leiden tot misselijkheid, buikpijn, diarree, hoofdpijn, huidirritatie en geïrriteerde ogen. Op langere termijn kunnen er ook ernstige effecten zijn, maar de relatie tussen zwemmen in water met blauwalgen en effecten op de langere termijn is moeilijk aan te tonen. Vooral kleine kinderen, oudere mensen zijn extra kwetsbaar. Dieren zijn ook vaak gevoelig omdat ze relatief klein zijn en soms juist ook happen in de drijflaag.

Effect van blauwalgen op een watersysteem

Blauwalgen kunnen schoon en helder water veranderen in een troebele, stinkende massa. Doordat er minder licht beschikbaar is, verdwijnen waterplanten en de algensoortensamenstelling wordt gedomineerd door blauwalgen.

Verder kunnen hoge algenconcentraties leiden tot zuurstofloosheid, waardoor vissen en andere waterdieren kunnen sterven.

Gezondheidsrisico's

Voor mensen is de blauwalg schadelijk. Het kan maag- en darmklachten veroorzaken, maar ook huidklachten, misselijkheid, buikpijn, diarree, hoofdpijn, geïrriteerde ogen en leverschade.

Er lijkt een duidelijk verband te zijn tussen gezondheidsklachten van recreanten en de aanwezigheid van blauwalg. Zwemmers kunnen giftige stoffen binnenkrijgen door water in te slikken, maar dit kan ook al door wanneer huid of ogen in contact komen met het water. Kleine kinderen kunnen eerder ziek worden, omdat zij sneller water binnenkrijgen dan volwassenen en minder weerstand hebben. Dit laatste geldt ook voor ouderen

Ook huisdieren kunnen ernstig ziek worden. Door het zwemmen in het water krijgen honden een grote hoeveelheid water binnen. Door het drinken van water met blauwalgen of door hun besmette vacht droog te likken, kunnen huisdieren ernstig ziek worden.

Wat te doen?

  • Ga niet zwemmen in groen water en bij de aanwezigheid van drijflagen.
  • Mocht u toch in contact komen met blauwalgen, ga dan zo snel mogelijk douchen om de algen van de huid te spoelen.
  • Meld de aanwezigheid van een drijflaag bij Schieland en de Krimpenerwaard via telefoonnummer 010 45 37 200.

Acties Schieland en de Krimpenerwaard

Schieland en de Krimpenerwaard controleert in de zomer het water (de zwemwaterkwaliteit) van verschillende wateren die door de provincie officieel zijn aangewezen als zwemwater. De resultaten van het onderzoek worden aan de provincie doorgegeven. Wanneer te hoge hoeveelheden blauwalgen of bacteriën worden aangetroffen, kan door de provincie een waarschuwing, negatief zwemadvies of zwemverbod worden afgegeven. In overig oppervlaktewater wordt geen extra blauwalgenonderzoek verricht.

Tenslotte

Zwemmen in oppervlaktewater is altijd en overal op eigen risico. Het zwemwaterseizoen loopt van april tot en met september. Buiten het zwemseizoen wordt de waterkwaliteit niet extra voor het zwemmen gecontroleerd.

Het is verstandig om voor de actuele situatie de nieuwe zwemwater app of www.zwemwater.nl te raadplegen. Mochten er wijzigingen zijn, dan worden die daarop bekendgemaakt. Download hier de Zwemwater App voor Apple en Android.