Geen exoot in de sloot

Heeft u overtollige vijver- of aquariumplanten of dieren? Gooi ze niet in de sloot. Ziet u exotische waterplanten? Maak hier dan een melding van.

Wat zijn exoten

Exoten zijn planten en dieren die van nature niet in Nederland voorkomen. Vaak worden ze verkocht door tuincentra omdat ze mooi zijn en vaak gemakkelijk en snel groeien. Een aantal soorten doet het erg goed in de Nederlandse wateren. Ze vermeerderen zich snel en hebben geen natuurlijke vijanden. Door dit gedrag verdringen ze de normale soorten in het water, belemmeren ze de waterdoorvoer of zijn ze een probleem voor de veiligheid van onze keringen.

Er zijn in Nederland veel verschillende plaagsoorten. Voorbeelden die in ons gebied voorkomen, en door het waterschap bestreden worden, zijn grote waternavel, waterteunisbloem en parelvederkruid. Deze snelgroeiende waterplanten kunnen de waterdoorvoer belemmeren waardoor lokaal wateroverlast kan ontstaan.

Help ons exoten bestrijden

Heeft u overtollige vijver- of aquariumplanten of dieren? Gooi ze niet in de sloot. Daar kunnen deze soorten veel overlast veroorzaken.

Ziet u exotische waterplanten? Maak hier dan een melding van. Het hoogheemraadschap verwijdert de plaagplanten dan zo snel mogelijk en voert het maaisel af. Zo voorkomen we problemen en houden we de kosten voor bestrijden laag.

Exoten in ons gebied

Waterteunisbloem – Ludwigia grandiflora

De waterteunisbloem vormt een dichte plantenmassa op water en oevers en belemmeren zo de doorstroming van water. De groei start met lange drijvende stengels waaraan lepelvormige bladeren groeien. Vanuit de stengels groeien zijscheuten omhoog met mooie gele bloemen en langwerpige bladeren.

 

Foto onder: Johan van Valkenburg

Parelvederkruid – Myriophyllum aquatica

In Nederland komen naast inheemse vederkruiden als aarvederkruid en kransvederkruid ook invasieve soorten voor: ongelijkbladig vederkruid en parelvederkruid. De laatste duikt in het gebied van Schieland en de Krimpenerwaard af en toe op.

Het Zuid-Amerikaanse waterplantje heeft via de tuincentra en vijvers zijn weg naar de Nederlandse sloot gevonden en voelt zich daar prima thuis. Het is een mooi plantje dat met de blauwgroene stengels en geveerde bladeren in de zomer boven het water uitsteekt. De plant vormt wortels met stengelknoppen. Uit losse stengelstukjes groeit gemakkelijk een nieuw plantje waaruit al snel een dichte drijvende mat ontstaat. Maaien van het water draagt bij aan een snelle verspreiding en moet zeker voorkomen worden.

 

Foto’s van Maarten Zonderwijk

Reuzenbalsemien – Impatiens glandulifera

Ook langs het water, in bermen en op keringen groeien uitheemse planten die zich invasief gedragen. Een goed te herkennen voorbeeld is reuzenbalsemien, een 2 meter hoge eenjarige plant met grote roze-rode tot paarse bloemen die een sterke geur verspreiden. Zoals de meeste uitheemse soorten is het een mooie plant die bovendien veel nectar geeft en daarom geliefd is bij bijen en hommels. Helaas heeft de plant de eigenschap snel hele oevers te koloniseren. Als de plant in de winter afsterft blijft een kale oever of kade achter die gevoelig is voor erosie.

 

Foto’s van wikicommons

Japanse Duizendknoop – Fallopia japonica

Deze snel groeiende, bamboeachtige plant plant breidt zich langzaam maar zeker uit in Nederland. In het voorjaar ontstaan eerst kleine paarsgroene plantjes, die snel uitgroeien tot metershoge planten met grote bladeren. Ook onder de grond woekert de plant met meters lange wortels. Maaien zorgt voor verspreiding omdat uit elk knoopje een nieuwe plant groeit. De Japanse duizendknoop kan door de krachtige groei leiden tot erosie, schade aan kunstwerken en het verdringen van inheemse planten. De soort is buitengewoon lastig te bestrijden.

 

 

Rode Amerikaanse rivierkreeft

De rode Amerikaanse rivierkreeft komt vooral voor in de Krimpenerwaard, maar worden ook met regelmaat gespot in sloten in Zoetermeer en Zuidplas. De inheemse rivierkreeft is door de komst van deze nieuwe kreeften inmiddels verdwenen (gestorven aan meegebrachte ziekten). De kreeftjes knippen waterplanten los en graven waardoor het water troebeler wordt. Daarmee hebben ze een negatief effect op de kwaliteit van het water.

Rode Amerikaanse rivierkreeft

 

De rivierkreeften hebben een aantal natuurlijke vijanden. Verschillende vogels (reigers, futen) en roofvissen (snoek en paling) eten de kreeftjes. Ook volwassen kreeften (vooral de mannetjes) voorkomen dat kleine kreeftjes massaal op kunnen groeien.

In geïsoleerd water lijkt wegvangen gecombineerd met het uitzetten van roofvis een goede maatregel. In open watersystemen is wegvangen als beheermaatregel zeer kostbaar (heel veel kreeften en een omvangrijk watersysteem) met mogelijk een averechts effect: kleine kreeftjes krijgen de kans massaal op te groeien met alle schade van dien.

Europese exotenverordening

Sinds 3 augustus 2016 is er een Europese verordening voor 49 plaagsoorten. Deze soorten mag je niet meer verhandelen, vervoeren, kweken, houden of uitzetten in het wild. Lidstaten zetten zich nu samen in om te voorkomen dat deze plaagsoorten zich in de EU vestigen en verder verspreiden.

Sommige soorten op de lijst zijn geen plaagsoort voor Nederland, maar wel voor andere Europese landen. Bijvoorbeeld omdat het daar warmer is. Andere soorten op de lijst zijn hier al in grote aantallen aanwezig en niet meer weg te krijgen. Dat geldt bijvoorbeeld voor de rode Amerikaanse rivierkreeften.

Als het mogelijk is nemen we actief maatregelen om schade aan ons watersysteem of de dijken te voorkomen. Dat lukt vaak alleen als we samenwerken met andere beheerders. Grote waternavel hebben we goed onder controle en er is een heel leger muskusrattenvangers actief.