Ecologisch onderhoud van sloten

De sloot is belangrijk voor de aan- en afvoer van water, als perceelscheiding en als drinkplaats voor vee. Zonder onderhoud groeit de sloot dicht met planten. Maar te veel onderhoud zorgt ervoor dat het leven in het water verstoord wordt. En juist dit waterleven draagt bij aan een betere waterkwaliteit. Ecologisch onderhoud heeft als doel de waterkwaliteit te verbeteren. Dat betekent precies genoeg en op de juiste manier maaien. Belangrijke functies blijven zo behouden en de natuur krijgt de kans zich te herstellen en te ontwikkelen.

Kaart met watergangen

De Ecokleurenkoers (EKK) is het maaibeleid van het hoogheemraadschap. Bij dit beleid hoort een kaart met alle watergangen. Door middel van kleuren is aangegeven waar het noodzakelijk is om intensief onderhoud uit te voeren, en waar het mogelijk is de natuur meer de ruimte te geven.

Wat u zelf moet onderhouden

Bent u verantwoordelijk voor het onderhoud van sloten smaller dan 6 meter, de zogenaamde blauwe watergang. Dan is het voor de waterkwaliteit beter jaarlijks alle water- en oevervegetatie te verwijderen.

Bent u verantwoordelijk voor het onderhoud van een sloot breder dan 6 meter, de zogenaamde groene watergang. Dan kunt u kiezen voor minder intensief onderhoud.

Wanneer u watergangen het best kunt onderhouden

Bij het uitvoeren van onderhoud is de Wet natuurbescherming van toepassing. Deze wet bepaalt dat u bij het uitvoeren van onderhoud planten en dieren zoveel mogelijk beschermd. Voor meer informatie kunt u terecht op onze website onder de kop Wet natuurbescherming.

Hoe u watergangen het best kunt onderhouden

Hieronder vindt u richtlijnen die u helpen bij het onderhouden van uw sloten. Waar het oevers betreft, gaat het om onderhoud aan gangbare oevers met een abrupte overgang van land naar water. Natuurvriendelijke oevers, oevers met brede randen en een geleidelijke overgang van land naar water, vergen een ander, aangepast onderhoud. Wenst u advies over onderhoud van een natuurvriendelijke oever dan kunt u contact opnemen met het hoogheemraadschap.

Algemene richtlijnen 

  • De beste periode voor onderhoud van het water is in het najaar (september tot oktober). De oevers kunnen ook in de wintermaanden onderhouden worden.
  • U kunt de waterplanten uit de sloot trekken met een (kroos)hark en de oever maaien met een zeis of sikkel.
  • Start indien nodig vanaf de doodlopende kant van de sloot. Zo kunnen dieren in het water makkelijk ontsnappen.
  • Knip de waterplanten op minimaal 10 cm boven de waterbodem af. Zo voorkomt u beschadiging van de wortels en omwoelen van de bodem.
  • Woekerende planten als de grote waternavel direct verwijderen en het hoogheemraadschap hierover inlichten. Voor het herkennen en melden van woekerende planten kunt u gebruik maken van de gratis App iWaterplant.
  • Het beste kunt u de gemaaide planten een tijdje op de kant laten liggen en daarna afvoeren (via de groenbak) of gebruiken als natuurlijke compost in de tuin. Als u de planten te lang op de oever laat liggen lekken de voedingsstoffen uit de plant naar de bodem en is de kans op brandnetels en distels groter.
  • U dient ook drijvend vuil zoals flesjes en plastic zelf uit de sloot te vissen.
  • Takken die vanaf uw perceel in het water groeien moet u snoeien en uit het water verwijderen. Indien u een boom dicht langs het water heeft groeien is het goed alert te zijn op bladeren die in de sloot vallen of waaien. Met een hark kunt u het blad goed uit de sloot verwijderen. Zo voorkomt u dat de sloot ondieper wordt (door bagger) en dat er voldoende zuurstof in het water blijft.

Richtlijnen blauwe watergangen (watergangen smaller dan zes meter)

De water- en oeverplanten moet u jaarlijks uit de sloot verwijderen. Het is beter de kant niet op te halen. Door enige begroeiing te laten staan blijven de kanten van de sloot steviger.

Blauwe watergang

De planten in het water zijn verwijderd.

Richtlijnen groene watergangen (watergangen breder dan zes meter)

Het is voldoende één keer per jaar waterplanten uit een deel van het water te halen. Deelt u een sloot met meerdere bewoners dan kunt u met elkaar afspreken uit welk deel van de sloot de planten verwijderd worden. U moet ervoor zorgen dat het water door de sloot kan stromen. Een strook van ongeveer 3 meter breed is voldoende. In de onderstaande beelden zijn een paar voorbeelden opgenomen.

De oever hoeft u minder vaak te maaien. Eenmaal per 2 tot 4 jaar een deel van de planten maaien is voldoende. Voor onderhoud van de oevers geldt ook dat u het best afspraken met uw buren kunt maken.

Riet kunt u het best tien centimeter boven de waterlijn knippen. Zo verdrinkt het riet niet. Andere oeverplanten kunt u op ongeveer 6 centimeter boven de grond maaien. 

Groene watergang

In het midden is de sloot vrij van waterplanten

Groene watergang

Rechts van het midden is de sloot vrij van waterplanten

Meer informatie

Heeft u nog vragen? Neem dan contact op met het hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard.