Wonen aan water

Wonen aan het water is fijn. Vooral als je kunt genieten van helder en schoon water met verschillende waterplanten. Toch komt het voor dat het water niet helder maar troebel is, of dat er een dikke laag kroos het wateroppervlak bedekt. Op deze pagina vindt u een korte toelichting over waterkwaliteit en tips hoe u zelf kunt bijdragen aan helder en gezond water.

Net als de tuin heeft ook water licht en lucht nodig om gezond te blijven. Ecologisch goed water is helder, plantenrijk en vol met klein en groter waterleven. Voedingsstoffen, zuurstof en licht zijn belangrijke voorwaarden om dat te bereiken en te behouden.

Voedingsstoffen

Als we het hebben over voedingsstoffen in water bedoelen we meestal de elementen stikstof (N) en fosfor (P). Deze twee elementen zijn belangrijke bouwstenen voor de planten in het water. Waterplanten nemen deze voeding op en geven de voeding ook weer terug wanneer zij afsterven in de winter en een laagje bagger op de waterbodem vormen. Zijn er meer voedingsstoffen dan de waterplanten op kunnen nemen dan zullen vooral de algen daarvan profiteren en zal hun aantal flink toenemen. In troebel water krijgen drijvende planten zoals kroos de beste kansen. Zij ontvangen nog voldoende licht, lucht en voeding om te kunnen groeien terwijl de planten onderwater afsterven.

Er zijn meerdere bronnen die zorgen voor een teveel aan voedingsstoffen. Belangrijke bronnen in de stad zijn:

  • bladval in het najaar van bomen langs de waterkant
  • hondenpoep die met regen in het water spoelt
  • bemesten van tuinen langs de waterkant
  • voeren van watervogels
  • via regenwater komt stikstof uit de lucht in het water terecht (afkomstig van bijvoorbeeld verkeer en industrie)

Licht

Planten zijn voor groei en bloei afhankelijk van licht. In helder water kan licht goed en diep doordringen en zullen de waterplanten gemakkelijk groeien. Onder schaduwrijke omstandigheden lukt dat minder goed. Kijk maar in de tuin: op schaduwrijke plekken groeien veel soorten planten minder gemakkelijk. In het water zijn er een aantal spelbrekers:

  • een overmaat aan algen vertroebelt het water waardoor minder licht door kan dringen
  • als er vooral bodemwoelende vissen zoals karper en brasem in het water voorkomen zorgen deze door het opwervelen van slib voor troebel water
  • bomen langs de waterkant kunnen zorgen voor veel schaduw op het water
  • een dichte bedekking met kroos of kroosvaren houdt het licht aan het oppervlak tegen

Lucht

Zuurstof is een andere essentiële voorwaarde voor gezond water. Onder water produceren de waterplanten zuurstof. Daarnaast lost de nodige zuurstof vanuit de lucht in het water op. Helder plantenrijk water zal dus voldoende zuurstof bevatten, terwijl troebel plantenarm water met een deklaag van kroos veelal zuurstofarm is. De aanwezigheid van veel organisch materiaal in het water zoals bladeren, dode plantenresten maar ook brood, dat aan vogels gevoerd wordt, wordt afgebroken waarbij veel zuurstof wordt verbruikt.

Verplicht wateronderhoud

Wie aan het water woont moet er rekening mee houden dat het een bepaalde verantwoordelijkheid met zich meebrengt. Zo gelden er regels voor onderhoud en is het niet toegestaan te lozen op het water. Ook mag je niet zomaar in, op of bij het water iets bouwen. Lees meer over bouwen in, op of bij het water.

Bent u verantwoordelijk voor het onderhoud van de sloot? Bekijk dan de richtlijnen voor ecologisch onderhoud van water en oever.

Tips voor een schone sloot aan uw tuin