4 Zwemwater

Het zwemwater wordt bijna niet verontreinigd door bacteriën. Wel zijn er diverse locaties met problemen door blauwalgen en zwemmersjeuk. Er is één locatie die verontreinigd is met PFAS. Hoewel de verontreiniging nog niet weg is, is de situatie al wel sterk verbeterd.

Tabel 4.1: Overzicht van de zwemkwaliteit op de acht zwemwaterlocaties in 2025.

Zwemlocaties	Bacteriën	Blauwalgen (dagen)	Jeukklachten	PFAS
Bleiswijkse Zoom
Kralings Zwembad
Kralingse Plas
Krimpenerhout
Willem-Alexanderbaan
Zevenhuizerplas Nesselande
Zevenhuizerplas Noordwestzijde
't Zwarte Plasje

Introductie

Zwemmen is een belangrijke recreatieve functie van oppervlaktewater. In het gebied van het waterschap zijn acht plekken door de provincie aangewezen als officiële locatie om te zwemmen. Om veilig te kunnen zwemmen is het belangrijk dat de kwaliteit van het zwemwater goed is. De kwaliteit van het zwemwater wordt onderzocht door het waterschap.

Tijdens het zwemseizoen (mei - september) wordt elke zwemlocatie om de twee weken onderzocht. Bij dit onderzoek wordt gecontroleerd op de aanwezigheid van poepbacteriën¹ en blauwalgen. Poepbacteriën zijn potentiële ziekteverwekkers, en veel soorten blauwalgen zijn giftig. Onderzoek naar jeukklachten of PFAS wordt gedaan als daar een bijzondere aanleiding voor is. Als er veel bacteriën of blauwalgen in het zwemwater aanwezig zijn dan wordt hiervoor gewaarschuwd met een bord op de zwemlocatie en op www.zwemwater.nl.

Voorbeeld van een informatiebord bij zwemwater

Op de onderstaande kaart is te zien waar de zwemlocaties in het gebied van HHSK liggen (4.1).

Figuur 4.1: Ligging van de zwemlocaties met de bacteriologische beoordeling (interactief)

Bacteriologische kwaliteit

Poepbacteriën in het zwemwater kunnen ziektes veroorzaken. Daarom wordt de bacteriologische kwaliteit onderzocht en beoordeeld. De beoordeling gebeurt volgens de Europese Zwemwaterrichtlijn. De richtlijn schrijft voor dat het zwemwater minimaal moet voldoen aan de klasse Aanvaardbaar. Het streven is om overal aan de klasse Goed of Uitstekend te voldoen. Bij een goede of uitstekende kwaliteit is het risico van bacteriën voor de gezondheid van zwemmers klein.

Op vrijwel alle zwemlocaties valt de bacteriologische kwaliteit in de hoogste klasse: Uitstekend. (4.1) Op de zwemlocatie Prins Willem-Allexanderbaan valt de kwaliteit in de een-na-hoogste klasse: Goed. De bacteriologische kwaliteit is getoetst over de periode 2022-2025.

Blauwalgen

Blauwalgen maken gifstoffen aan. Als er veel blauwalgen zijn is dat een gezondheidsrisico voor zwemmers. De oorzaak van veel blauwalgen is meestal dat er teveel voedingsstoffen (fosfaat en stikstof) in het water zitten. Het waterschap heeft op veel plekken maatregelen uitgevoerd om fosfaat en stikstof te verminderen en zo de (zwem)waterkwaliteit te verbeteren.

Als er veel blauwalgen op een zwemlocatie zijn, wordt daarvoor gewaarschuwd. Dat gebeurt met een waarschuwing of als er heel veel blauwalgen zijn met een negatief zwemadvies. Bij een negatief zwemadvies wordt iedereen afgeraden om te zwemmen.² In Figuur 4.2 is te zien hoeveel dagen er een waarschuwing van kracht is geweest op de zwemlocaties. In 2025 was er gemiddeld per zwemlocatie 33 dagen een waarschuwing van kracht. De Zevenhuizerplas valt op door de zeer goede zwemwaterkwaliteit. In de Zevenhuizerplas is al meer dan 10 jaar geen enkele waarschuwing vanwege blauwalgen geweest. De Krimpenerhout, Willem-Alexanderbaan en de Bleiswijkse Zoom hadden in 2025 vrij lang te maken met een waarschuwing vanwege blauwalgen.

Figuur 4.2: Aantal dagen per zwemlocatie met een waarschuwing of negatief zwemadvies vanwege blauwalg. Het getal geeft het totaal aantal dagen weer. De locatie Willem-Alexanderbaan is pas sinds 2023 een officiële zwemwaterlocatie.

Jeukklachten

Het gebeurt af en toe dat mensen melding maken van jeukklachten na het zwemmen. Jeukklachten worden meestal veroorzaakt door zwemmersjeuk³. Als er meerdere meldingen zijn van jeukklachten dan geeft de provincie een waarschuwing af. Het waterschap doet dan aanvullend onderzoek naar zwemmersjeuk. Of er echt sprake is van zwemmersjeuk is vaak echter niet met zekerheid vast ter stellen.

Op de onderstaande kaart is te zien waar in 2025 gewaarschuwd is vanwege jeukklachten.

Figuur 4.3: Zwemlocaties met jeukklachten in 2025 (interactief)

PFAS

PFAS⁴ kan schadelijk zijn voor de gezondheid. Om te voorkomen dat mensen via zwemmen teveel PFAS binnenkrijgen is er een grenswaarde voor PFAS vastgesteld⁵. In het Kralings Zwembad wordt deze grenswaarde overschreden; dat bleek uit metingen in 2023. Daarom heeft de provincie hier een negatief zwemadvies ingesteld.

Vanaf november 2024 heeft het zwembad diverse maatregelen genomen om de hoeveelheid PFAS te verminderen. In de metingen van 2025 is te zien dat deze maatregelen hun vruchten afwerpen. De hoeveelheid PFAS in het Kralings Zwembad is meer dan gehalveerd en bleef gedurende 2025 steeds afnemen. De hoeveelheid PFAS bleef in 2025 nog wel ruim boven de grenswaarde voor zwemwater.

Figuur 4.4: De ontwikkeling van de PFAS-concentratie in het Kralings Zwembad.

Dit zijn bacteriën die afkomstig zijn uit de uitwerpselen van mens en dier.↩︎
Voor een negatief zwemadvies moeten er ruim 6x meer blauwalgen aanwezig zijn dan voor een waarschuwing. Zie voor een verder toelichting op een waarschuwing en negatief zwemadvies: Meldingen | zwemwater.nl ↩︎
Zwemmersjeuk wordt veroorzaakt door larven van Trichobilharzia die normaal in slakken en watervogels leven. Zwemmersjeuk is erg hinderlijk maar niet gevaarlijk. Zie voor meer informatie Zwemmersjeuk | Thuisarts.nl ↩︎
PFAS is de afkorting voor Per- en polyfluoralkylstoffen. Zie voor meer informatie: HHSK - Antwoorden op vragen over PFAS in water ↩︎
Advieswaarden PFAS in zwemwater | RIVM ↩︎