Waterberging Eendragtspolder plek voor onderzoek naar ziekten die muggen kunnen overbrengen

Een polder, veel water en een groep nieuwsgierige onderzoekers van verschillende universiteiten en wetenschappelijke achtergronden. Dit is wat nodig is voor het beantwoorden van de vraag: welke invloed hebben waterbergingen op de natuur, de dieren en onze gezondheid? Door verandering van het klimaat krijgen we vaker te maken met langere periodes van droogte, hogere temperaturen en hevige regen. Waterbergingen (plekken waar water tijdelijk wordt opgeslagen) helpen dan om wateroverlast te voorkomen.

Broedplaatsen?

Worden die waterberggebieden misschien broedplaatsen voor ziekteverspreiders, zoals muggen en trekvogels? En wat betekent dat voor de verspreiding van virussen? Om daar achter te komen, is in augustus een groot deel van de Eendragtspolder in Zevenhuizen tijdelijk onderwater gezet voor onderzoek. Zo werd onze waterberging Eendragtspolder een werkplek voor onderzoekers van verschillende universiteiten, onderzoeksinstituten, overheden en natuurorganisaties .

Levend laboratorium

Waterberging Eendragtspolder is een noodberging. In deze polder kan bij dreigende wateroverlast, bijvoorbeeld door hevige regen, tijdelijk vier miljoen kubieke meter water worden opgeslagen. Zo houden bewoners droge voeten in de wijde omtrek van de rivier de Rotte. Door afgelopen augustus een deel van de Eendragtspolder onderwater te zetten, konden onderzoekers de waterberging gebruiken als levend laboratorium. Bij hun veldwerk legden de onderzoekers allerlei gegevens vast, zoals de temperatuur van het water, het weer, het gedrag van vogels, het aantal muggen, enzovoort. Bekend is, dat door klimaatverandering steeds meer virussen voorkomen. Welk effect het opslaan van water heeft in relatie tot die virussen is nog onbekend.

Aantrekkelijk water

De Eendragtspolder is naast een waterberging ook een levendig recreatie- en natuurgebied. Dat is vooral goed te zien als er water in de polder wordt ingelaten. Dan zoeken salamanders, mollen, muizen en andere velddieren snel een drogere plek. De onderwater gezette polder trekt muggen en allerlei andere insecten aan. Na zo’n anderhalve week komen ook veel vogels op de natte polder af. De onderzoekers zagen onder andere kraaien, duiven, steltlopers en zelfs een purperkoet. De komst van vogels is goed voor het onderzoek, want muggen kunnen niet ver vliegen, maar vogels wel. De vogels die op de natte polder afkwamen, kunnen helpen bij het vinden van antwoorden op vragen als: welke soorten virussen dragen ze mee en hoever vliegen ze daarmee? Naast vogels bestuderen de onderzoekers ook kleinere dieren zoals salamanders. Die dragen geen ziektes bij zich, maar eten wel muggen. Zo kunnen ze een rol spelen in het terugdringen van verspreiding van virussen door muggen.

Salamander

Geslaagde proef

De onderzoekers spreken over een geslaagd experiment. De opgedane kennis geeft kans om preventief te handelen. Bijvoorbeeld bij het ontwerpen en inrichten van waterbergingsgebieden. Door beplanting te kiezen die bepaalde diersoorten weert, of gebieden minder aantrekkelijk te maken voor muggen.

Samenwerking

Het experiment is een project van het Pandemic and Disaster Preparedness Center (PDPC), een samenwerkingsverband tussen Erasmus Universiteit Rotterdam, Erasmus MC en TU Delft.

Andere partners in dit project zijn: het hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard, KNMI, Naturalis, GGD Hollands Midden, GGD Rotterdam, Staatsbosbeheer, Natuur- en Vogelwacht Rotta, Recreatieschap Rottemeren, Universiteit Leiden, Sovon, Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW), Blanes Centre for Advanced Studies (CEAB), gemeente Rotterdam, Nederlandse Jeugdbond voor Natuurstudie (NJN) en gemeente Zuidplas.