Plannen en wetgeving voor het beheer van water

Wetten en besluiten: de basis voor ons werk

Het Nationaal Water Programma 2022-2027 geeft een overzicht van de ontwikkelingen binnen het waterdomein en legt nieuw ontwikkeld beleid vast. In het Nationaal Water Programma staat een overzicht van de nationale wet- en regelgeving, het beleid, beheerplannen, uitvoeringsprogramma’s en maatregelen die met het NWP samenhangen. Naast de nationale wet- en regelgeving gelden er ook Europese wetten over het beheer van water.

Europese wetten over het beheer van water

De Europese Unie heeft in 2000 regels gepresenteerd voor de kwaliteit van het oppervlaktewater (denk aan sloten, singels en plassen) en grondwater in de EU: de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW). Hierin staat beschreven dat Europese landen het water moeten beschermen en de kwaliteit van het water moeten verbeteren. Ook verplicht de wet de landen om bij het gebruik, onderhoud en schoonmaken zo min mogelijk water en energie te verspillen. 

De doelen uit het KRW moeten in 2027 zijn bereikt. Het hoogheemraadschap van Schieland en Krimpenerwaard maakt daarom iedere zes jaar plannen om de doelen te bereiken. Op dit moment voeren we de plannen uit voor de periode 2021 tot en met 2027.

De KRW-maatregelen zorgen voor afname van vervuiling, verbetering van het water en meer natuurvriendelijk beheer van het water. Bijvoorbeeld:

  • Het schoner maken de zuivering Berkenwoude.
  • Voorlichting geven aan boeren zodat er minder mest in het water terecht komt.
  • Het beschikbaar stellen van een vergoeding voor mensen die zelf een natuurvriendelijke oever aanleggen. Informatie hierover vindt u op de pagina Een bijdrage voor natuurvriendelijke oevers.
  • Zorgen dat vissen door gemalen kunnen.

In het maken en uitvoeren van die plannen werken we samen met de provincie Zuid-Holland, de gemeenten, Rijkswaterstaat en maatschappelijke organisaties.

Nationale wetten voor het beheer van water

Naast de Europese doelen is het werk van het hoogheemraadschap ook gebaseerd op nationale wetten. Een belangrijke Nederlandse wet is de Omgevingswet. In de Omgevingswet staan alle regels die gelden in de fysieke leefomgeving. De wet stelt regels over de waterkwaliteit, waterhoeveelheid (waterkwantiteit) en waterveiligheid en verbetert de samenhang tussen het waterbeheer en de ruimtelijke ordening.

De uitwerking van wetten in verordeningen en besluiten

Wetten zijn algemeen en daardoor vaak nog niet direct uitvoerbaar. Ze beschrijven bijvoorbeeld dat sluizen en gemalen voldoende water moeten kunnen afvoeren om ervoor te zorgen dat ons gebied niet onder water komt te staan. Hoeveel water dat moet zijn, staat beschreven in de uitwerkingen van die wetten, de zogenaamde besluiten.

  • Het Omgevingsbesluit. In het Omgevingsbesluit staan regels over het bevoegd gezag voor omgevingsvergunningen, procedures, handhaving en uitvoering en het Digitaal Stelsel Omgevingswet.
  • De Omgevingsregeling. In de Omgevingsregeling staan vooral technische en administratieve regels, zoals regels voor aanvraagvereisten, meet- en rekenmethoden en financiële bepalingen.
  • Het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). In het Bal staan onder andere regels voor bedrijven die impact op het milieu (kunnen) hebben. In dit besluit staan bijvoorbeeld regels over het lozen van afvalwater.
  • Het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). In het Bkl staan regels over omgevingswaarden, instructieregels, beoordelingsregels en regels voor monitoring.
  • Zuid Hollandse Omgevingsverordening. In de Zuid-Hollandse Omgevingsverordening staan de regels over de fysieke leefomgeving van de provincie opgenomen.
  • Waterschapsverordening hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard. In de waterschapsverordening staan regels over activiteiten op of bij dijken, sloten, grondwater en wegen binnen het beheersgebied van een waterschap. De regels zijn bedoeld om het watersysteembeheer goed te kunnen uitvoeren.
  • Onderhoudsverordening hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard. In de onderhoudsverordening staat onder andere welk soort onderhoud wij verplichten op sloten, dijken en objecten (zoals sluizen en gemalen). De regels zijn bedoeld om het watersysteem goed te kunnen laten functioneren.
  • Leggers
    Een legger is een kaart, waarop de afmetingen en de vorm van sloten en dijken staan. Op de kaart staat ook wie er verantwoordelijk is voor het onderhoud. Schieland en de Krimpenerwaard heeft afzonderlijke leggers voor sloten en dijken.  
  • Peilbesluiten: in een peilbesluit staat hoe hoog het oppervlaktewater mag zijn in een gebied

Wet- en regelgeving van het hoogheemraadschap

De regelgeving voor het hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard is vastgelegd in de verordeningen (regels van de overheid). In deze verordeningen is de manier van werken geregeld waaraan bewoners en het waterschap zich moeten houden.

Wetten rond de naleving van de regels

Het hoogheemraadschap controleert of inwoners en bedrijven zich aan de de regels van het waterbeheer houden. Wij controleren bijvoorbeeld of bedrijven niet te veel afvalwater wegspoelen en of inwoners toestemming hebben voor een tuinhuisje langs het water of op de dijk.

De controlerende rol van het hoogheemraadschap is gebaseerd op onder meer de Omgevingswet en de Waterschapsverordening hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard.

Het Waterbeheerprogramma als basis voor ons werk

Het hoogheemraadschap van Schieland en Krimpenerwaard heeft zijn plannen beschreven in het Waterbeheerprogramma 2022-2027. In dit plan staat:

  • Aan welke eisen het water, sluizen, gemalen, wegen en bruggen in onze regio moeten voldoen.
  • Wat we willen bereiken tot en met het jaar 2021. Welk onderhoud vinden we het belangrijkst, hoe gaan we beter met energie om, wat doen we om de kosten te besparen.
  • Hoe we dat willen bereiken. Welke wegen en bruggen gaan we vervangen, hoe gaan we het water reinigen met zo min mogelijk kosten en zo veel mogelijk opbrengst.

Hoe beschermen wij planten en dieren

De Omgevingswet beschermt in het wild levende dier- en plantensoorten. Wij moeten bij al onze werkzaamheden planten en dieren beschermen. De beschermde soorten vallen onder drie groepen: 

  • Vogels (op grond van de Vogelrichtlijn)
  • Internationaal beschermde planten en dieren (met name op grond van de Habitatrichtlijn)
  • Nationaal beschermde soorten

Verschillende verboden beschermen deze dieren en planten. Zo mag je dieren niet opzettelijk doden of vangen of beschermde planten plukken. Rust- en voortplantingsplaatsen mag je niet opzettelijk beschadigen of vernielen. Voor soorten die niet tot een van deze drie groepen behoren, heeft het waterschap een algemene zorgplicht.