Vragen en antwoorden Schielands Hoge Zeedijk

Een groot deel van Nederland wordt door dijken beschermd tegen hoogwater in de rivieren en de Noordzee. Deze dijken worden door de waterschappen en Rijkswaterstaat beheerd en onderhouden en regelmatig getoetst of ze aan de normen voor waterveiligheid voldoen. Als dat niet het geval is, wordt een project gestart om de dijk te versterken.

De 21 waterschappen en Rijkswaterstaat hebben samen de taak om Nederland te beschermen tegen overstromingen. We werken daarom samen in het landelijke Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP) om te zorgen dat alle dijken in 2050 aan de veiligheidsnormen voldoen. Deze veiligheidsnormen zijn wettelijk vastgesteld.

Het HWBP staat voor een enorme opgave. Om overstromingen in Nederland te voorkomen, worden tot 2050 in heel Nederland 1.400 kilometer aan dijken en 400 sluizen en gemalen versterkt. Verspreid over bijna 300 projecten in het hele land, langs kust, langs de meren en de grote rivieren. In 2050 heeft iedereen dezelfde basisveiligheid tegen overstroming. Het HWBP is een alliantie van de 21 waterschappen en Rijkswaterstaat.

De dijk is nu nog veilig en moet in 2050 aan de wettelijke normen voldoen. Een dijkversterking is een lang project. Om te voorkomen dat we pas starten als de dijk onveilig is beginnen we ruim van tevoren. Hierdoor zorgen we dat de dijk zowel nu als in de toekomst veilig is en proberen we wateroverlast en overstromingen in het omliggende gebied te voorkomen.

We hebben bij project SHZ de missie om slim, hanteerbaar en zorgvuldig te werk te gaan. Daarmee bedoelen we dat we dingen in één keer goed willen doen, om dubbel werk te voorkomen, bijvoorbeeld door de veiligheidsopgave eerst duidelijk te hebben voordat we gaan ontwerpen. We willen doen wat er nodig is om tot een voorkeursbeslissing te komen, maar bijvoorbeeld geen onderzoeken doen die we niet nodig hebben. En we willen zorgen dat het project voor onze eigen organisatie en voor belanghebbenden overzichtelijk blijft, door begrijpelijk te communiceren en heldere keuzes te maken.  

Er zijn verschillende manieren waarop een dijk kan bezwijken. De processen die daartoe leiden noemen we faalmechanismen. Soms ligt het bezwijken van een dijk aan één factor, maar het kan ook een combinatie van factoren zijn.

Bij dijkversterking zijn deze faalmechanismen bepalend. Uitgebreide informatie over deze faalmechanismen is te vinden op allesoverdijken.nl en in het boekje ‘dijken voor beginners’ dat digitaal te vinden is op de website van het HWBP (Alles over dijken). Voor project SHZ gelden de faalmechanismen hoogte en stabiliteit.

Als u op of aan een dijk woont of werkt, heeft u te maken met de regels die onze dijken beschermen. U mag bijvoorbeeld niet zomaar bomen planten of kabels trekken naar uw huis. Soms is zelfs toestemming nodig voor een verbouwing van uw woning. Zo kunnen we ervoor zorgen dat we de dijk goed kunnen onderhouden en dat er ruimte vrij blijft om deze te versterken. Voor veel activiteiten op een dijk is een vergunning nodig. In de onze regels staat wanneer en onder welke voorwaarden u een vergunning kunt krijgen. Alle informatie over het wonen aan een dijk en de zogeheten 'Beleidsregel primaire waterkeringen' is te lezen op de pagina www.hhsk.nl/wonenaaneendijk.

De dijk, tussen Capelle aan den IJssel en Gouda, langs de westkant van de Hollandsche IJssel, is in de toekomst niet sterk en hoog genoeg om het gebied ook in de toekomst te beschermen tegen wateroverlast en overstromingen. In het dijkversterkingsproject Schielands Hoge Zeedijk (SHZ) versterken wij de dijk Slim, Hanteerbaar en Zorgvuldig.

We weten op basis van de laatste beoordeling van de dijk dat delen van de dijk niet voldoen aan de normen voor 2050. Bij de toetsing is geadviseerd om verder te onderzoeken welke stukken van de dijk versterkt moeten worden. Daarom beginnen we het project met een nadere veiligheidsanalyse. Hierin gaan we op basis van grond- en laboratoriumonderzoek bepalen waar de dijk versterkt moet worden. Pas als we weten welke stukken aangepakt moeten worden, gaan we aan de slag met het ontwerpproces.

De stormvloedkering beschermt de Hollandsche IJssel en de beide oevers tegen hoogwater. Maar ook de kering heeft een faalkans, en kan het in geval van hoogwater dus niet doen. Ook in zo’n geval moeten de dijken het achterland beschermen. De kans dat de kering het niet doet is klein, en daarom houden we in de berekening van de overstromingskans ook rekening met de aanwezigheid van de kering. Dat betekent dat de dijk minder hoog hoeft te zijn. 

Het project werkt volgens de MIRT-systematiek en volgens de projectprocedure uit de Omgevingswet. Volgens deze procedures wordt eerst een verkenning uitgevoerd naar mogelijke oplossingsrichtingen, waaruit een voorkeursalternatief wordt gekozen. Dit voorkeursalternatief wordt vervolgens uitgewerkt in de planuitwerking, die eindigt bij het projectbesluit. Op basis van het projectbesluit wordt gestart met de uitvoering van het project. We starten de verkenning met de veiligheidsanalyse. Volgens de huidige planning duurt de verkenning tot 2028, de planuitwerking duurt van 2029-2032 en de uitvoering van de dijkversterking zal van 2032 tot 2035 duren.

We vinden het belangrijk om met bewoners en ondernemers en andere belanghebbenden in gesprek te gaan over de dijkversterking. Daarom organiseren we bij de start van de verkenningsfase, op 26 en 31 maart, twee informatieavonden. Tijdens de verkenning willen we graag met zoveel mogelijk belanghebbenden in gesprek over het project en wat dit voor de omgeving betekent. Zorgen, wensen en belangen nemen we zoveel mogelijk mee in het ontwerpproces en de totstandkoming van het voorkeursalternatief.

Tijdens het project houden we iedereen die geïnteresseerd is in het project op de hoogte door middel van deze website, de digitale nieuwsbrief en via Officiële besluiten.

Voor vragen over het project kunt u altijd contact opnemen met de omgevingsmanager van het project via shz@hhsk.nl, via het contactformulier of het algemene telefoonnummer van het hoogheemraadschap: 010 45 37 200.

Formeel reageren met een zienswijze kan in de verkenningsfase op twee momenten: bij de publicatie van de notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) en de Voorkeursbeslissing. Op deze momenten vragen we belanghebbenden om mee te denken door een reactie op die documenten te geven. Dat heet een zienswijze. Op deze momenten organiseren we ook informatiebijeenkomsten om de plannen toe te lichten. Naast deze officiële momenten is het altijd mogelijk om vragen of opmerkingen te delen met het projectteam.