De groene helden van ons waterschap
Deze planten en dieren vertellen het verhaal over onze ambities, doelen en maatregelen om de biodiversiteit te behouden en te versterken.
Krabbenscheer (Stratiotes aloides)
Krabbenscheer is een echte bio-bouwer en eco-engineer. Waarom? Omdat de plant een belangrijke bijdrage levert aan verbetering van de onderwaterbodem en de waterkwaliteit. De soort is nauw verbonden met dieren, zoals de zwarte stern en de groene glazenmaker. De krabbenscheer is belangrijk om te beschermen, omdat deze plant helpt om water en natuurgebieden goed met elkaar te verbinden.
Dotterbloem (Caltha palustris)
De gewone dotterbloem is een bijzondere en oer-Hollandse plant. In het voorjaar geven de planten een gouden rand aan de vochtige oevers van de wateren in de laagveengebieden. Helaas wordt het voortbestaan van de soort bedreigd door vermesting, ontwatering en een slechte waterkwaliteit. En dat terwijl de dotterbloem door het leven gaat als betrouwbare indicator voor natuurvriendelijke oevers en zuurstofrijk water. Laten we vriendelijk blijven voor dit enthousiaste symbool van biodiversiteit.
Rietorchis (Dactylorhiza praetermissa)
Wandel je tussen mei en half juli langs natte bodems en bermen? Dan kan je de rietorchis spotten met zijn roze/paarse bloemen. De plant werkt samen met ondergrondse schimmels om de bodemstructuur te verbeteren. Dat maakt de plant een ware ambassadeur van biodiversiteit. Maar we moeten wel oppassen: de soort staat onder druk door onder meer vermesting, verdroging en intensief en te vroeg maaibeheer. Laten we oog houden voor deze plant en dus voor een veerkrachtige en evenwichtige natte natuur.
Knoopkruid (Centaurea jacea)
Schrale graslanden, bermen en dijken waar knoopkruid bloeit vormen in de zomer en herfst een waar paradijs voor bijen en vlinders die afkomen op de fraaie roze/paarse en eetbare bloemen van deze plant. Een goed argument om graslanden te verschralen en gefaseerd te maaien en zo de leefomgeving van knoopkruid te behouden en te versterken. Het is meer dan de moeite waard. Knoopkruid symboliseert daarmee de biodiversiteit van bloem- en kruidenrijke graslanden.
Muurpeper (Sedum acre)
Zeg je veerkracht van de natuur, dan zeg je muurpeper. Het kleine vetplantje, dat zelfs vertrapping overleeft, komt volledig tot zijn recht op zonnige, droge plekken tussen stenen of in spleten van asfalt en kades. Muurpeper is gevoelig voor renovaties van gebouwen en bemesting. De soort zie je vaak als bodembedekker in tuinen en op groene daken waar bijen en hommels zich tegoed doen aan de nectar uit de felgele, stervormige bloemen. Een mooie bijkomstigheid is dat muurpeper ook zorgt voor verkoeling in stenige gebieden. Deze waardevolle toevoeging aan onze omgeving is een symbool voor de veerkracht van de natuur.
Rosse metselbij (Osmia bicornis)
De rosse metselbij is een wilde bij en een kei in het ‘metselen’ van nestholletjes (broedcellen). Als een van de weinige bijen maakt hij dankbaar gebruik van de insectenhotels. Van maart tot juni vliegt hij rond en zo speelt hij een belangrijke rol in het bestuiven van verschillende plantensoorten. Wie waarde hecht aan voldoende bloemen die van nature in Nederland voorkomen in de lente en in de zomer, zorgt goed voor de rosse metselbij.
Argusvlinder (Lasiommata megera)
De argusvlinder is een prachtige dagvlinder met zwarte oogjes op de bovenkant van zijn vleugels. Deze vlinder houdt zich op in gevarieerde bloem- en kruidenrijke bermen en graslanden met slootkantjes, heggen, dijken en wegen. Een juiste manier van maaien en een gevarieerde leefomgeving met verschillende overgangen zijn voor de soort belangrijk. Als het goed gaat met de argusvlinder, dan gaat het ook goed met het herstel van andere insecten die een hoge biodiversiteit willen in bloemen, kruiden en planten.
Snoek (Esox lucius)
De snoek is een heel belangrijke speler in het ecosysteem. Met zijn gevarieerde dieet van vissen, kikkers, rivierkreeften en soms een vogeltje, houdt de snoek het evenwicht in stand. Voor hem zijn plantenrijk en helder water en verschillende diepe en ondiepe plaatsen belangrijk. Zo kunnen wij blijven genieten van de snoek: het symbool voor een ecologisch gezond en gevarieerd zoetwatermilieu.
Paling (Anguilla anguilla)
De paling is een trekvis die van nature in Nederland voorkomt en heet oorspronkelijk aal. De paling heeft een gevarieerd dieet en is in de nacht actief om eten te zoeken of zich te verplaatsen naar andere wateren. Deze mysterieuze vissoort verdient onze volle aandacht en bescherming, want door overbevissing, migratiebarrières en watervervuiling is het aantal palingen met 90% verminderd. Terwijl de paling onder water een erg belangrijke rol speelt als indicator voor vrije vismigratie.
Roerdomp (Botaurus stellaris)
De roerdomp is heel goed in verstoppertje spelen. Deze reiger, met zijn bruin gespikkelde verenkleed en slimme imitatie van het riet, gaat op in zijn omgeving. Handig wanneer er vijanden in de buurt zijn. Hij valt onder de grote rietvogels en voelt zich het meest op zijn gemak in uitgestrekte rietvelden. Andere rietvogelsoorten, maar ook moerasplanten, vissen, libellen en amfibieën liften mee op een goed beheer van het leefgebied van de roerdomp. Daarmee draagt de roerdomp bij aan het in stand houden en verbeteren van de biodiversiteit van moeras- en rietlanden.
IJsvogel (Alcedo atthis)
De ijsvogel kennen we van zijn vele kleuren en vliegensvlugge duikvluchten. Het is een belangrijke vogel voor onze natuur. Zijn nestplaatsen zorgen namelijk voor extra variatie in het landschap waar ook vogels, amfibieën, insecten en kleine zoogdieren baat bij hebben. De ijsvogel staat symbool voor een goede waterkwaliteit, natuurlijke oevers en een gezonde vispopulatie.
Huismus (Passer domesticus)
De huismus, ambassadeur voor de rijke diversiteit van onze bebouwde leefomgeving. Dit overbekende vogeltje doet het goed in een rommelige, gevarieerde omgeving, waar voedselbronnen en beschutting aanwezig zijn dichtbij het vertrouwde nest. Ooit zag je ze overal, maar tegenwoordig komen ze minder vaak voor. Dit is een gevolg van het renoveren en isoleren van woningen en rommelhoekjes die worden opgeruimd waardoor het voedselaanbod afneemt. Een gezonde huismuspopulatie is een goede indicator voor een aantrekkelijk leefgebied voor andere stadsvogels.
Meervleermuis (Myotis dasycneme)
De meervleermuis is een nachtelijke acrobaat en een indrukwekkende jager. Je kunt ze insecten zien vangen boven wateroppervlakten, waarbij ze gebruikmaken van echolocatie. Deze bijzondere vleermuis speelt een belangrijke rol in het ecosysteem door insectenpopulaties te reguleren. De bescherming van de meervleermuis is essentieel, niet alleen vanwege de unieke eigenschappen van de soort en de bijdrage aan de biodiversiteit, maar ook omdat het een betrouwbare indicator is van gezonde water- en leefomgevingen.
Otter (Lutra lutra)
Geef de Europese otter een gezond ecosysteem en hij geniet heel erg van het leven. Deze prachtige diersoort staat symbool voor een gunstige waterkwaliteit, voldoende verbindingen en een goede visstand. Ook helpt de otter bij het verminderen van de rivierkreeften waar we er teveel van hebben. Andere soorten zoogdieren, maar ook vissen, libellen en amfibieën profiteren ervan wanneer de otter lekker in zijn vel zit. De otter staat symbool voor water en groen dat met elkaar verbonden is en het kwetsbare evenwicht van onze natuur.
Egel (Erinaceus europaeus)
Behulpzaam dier, de egel die in de nacht actief is op onze terreinen. Hij houdt niet alleen schadelijke insecten onder controle, maar verbetert ook nog eens het bodemleven. Om dat vol te houden zit hij op een divers dieet van insecten, wormen en slakken. En wanneer hij zich veilig wil voelen, schuilt hij in bladnesten of konijnenholen. Met zijn veiligheid gaat het trouwens niet echt goed, want door verlies en versnippering van een aantrekkelijk leefgebied, gaat het soort in aantal snel achteruit. Dat terwijl de egel een belangrijk symbool is van biodiversiteit op onze eigen terreinen in de stad en in het landelijk gebied.