IJsvogel (Alcedo atthis)
De ijsvogel kennen we van zijn vele kleuren en vliegensvlugge duikvluchten. Het is een belangrijke vogel voor onze natuur. Als er veel nestplaatsen zijn van de ijsvogel, dan is er waarschijnlijk veel variatie in het landschap waar ook vogels, amfibieën, insecten en kleine zoogdieren baat bij hebben. De ijsvogel staat symbool voor een goede waterkwaliteit, natuurlijke oevers en een gezonde vispopulatie.
Belangrijke voorwaarden voor de ijsvogel
Voor de ijsvogel is het volgende belangrijk:
Verblijfplaatsen
IJsvogels maken gebruik van verschillende soorten verblijfplaatsen. Tijdens het broedseizoen graven ze nestholtes in oevers dichtbij water. Buiten het broedseizoen rusten ze op beschutte plekken, zoals overhangende takken en rietbedden. Voor de jacht hebben ze specifieke territoria met overhangende takken boven het water waar ze wachten om vis te vangen. De keuze van de locatie hangt af van de beschikbaarheid van geschikte nestplaatsen en voedselbronnen in een gebied. Over het algemeen geven ijsvogels de voorkeur aan rustige, heldere wateren met voldoende vis.
Voedsel
De ijsvogel heeft een zeer snelle stofwisseling en voedt zich voornamelijk met vis. Vanaf een overhangende tak boven het water speurt hij naar prooien en duikt dan snel het water in om vissen te vangen met hun scherpe snavel en behendige duikvluchten. Om op gewicht te blijven moet een ijsvogel op een winterse dag gemiddeld elk uur een visje vangen. Naast vis eten ze af en toe ook andere waterdieren, zoals waterinsecten, amfibieën en kleine kreeftachtigen. Ze zijn goed aangepast aan mildere klimaten en hebben moeite om zich te handhaven in winterse omstandigheden. Het maken en openhouden van wakken kan ijsvogels helpen.
Veiligheid
IJsvogels zijn veilig wanneer ze toegang hebben tot een geschikte leefomgeving met helder water, overhangende takken voor nesten en veel vis. Het behouden van natuurlijke biotopen en het handhaven van gezonde waterecosystemen zijn erg belangrijk voor de veiligheid van ijsvogels.
Verbinding
De ijsvogel is gebaat bij ecologische verbindingen. Een moeilijk overbrugbare barrière voor de ijsvogel kan ontstaan door gebrek aan geschikte leefgebieden, veel verstoring door menselijke activiteiten of intensieve recreatie. Het behoud van geschikte en ongestoorde leefgebieden is erg belangrijk om deze barrières te voorkomen en de overleving van ijsvogels te waarborgen.
Voortplanting
In het vroege voorjaar begint de ijsvogel met het vormen van territoria rond waterrijke gebieden. Ze vormen paren die beginnen met zoeken naar een geschikte nestholte, meestal in steile oevers of in de wortelkluit van een omgevallen boom langs een oever. Het mannetje biedt regelmatig vis aan het vrouwtje aan als onderdeel van het baltsritueel. Beide ouders bebroeden de eieren. De jongen blijven meestal 3 tot 4 weken in het nest voordat ze uitvliegen. Eten (vis) krijgen ze van beide ouders, ook nog een tijdje na het uitvliegen. Daarna gaan de jongen zelfstandig verder.