Tijdlijn ontwikkeling Middengebied Zuidplaspolder

Wim Kuijken schreef naar aanleiding van de watertafel en de mobiliteitstafel een eindadvies‌ met 2 bijlagen:

• Bijlage 1: Rapport resultaat mobiliteitstafel Cortelande‌
• Bijlage 2: Samenvatting resultaten en afspraken watertafel Cortelande‌

Op dit moment werken we nog steeds, onder leiding van onafhankelijk adviseur Wim Kuijken, aan een gezamenlijk waterhuishoudingsplan. Hierover zijn we zowel op bestuurlijk als ambtelijk niveau in overleg. Sinds februari hebben verschillende overleggen plaatsgevonden met alle betrokken partijen (de gemeente Zuidplas, de provincie Zuid-Holland, het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, adviesbureau Nelen&Schuurmans en ons waterschap).

De overleggen verlopen constructief en in goede sfeer. We zoeken gezamenlijk naar passende maatregelen en mogelijke alternatieven. Tijdens de zomer werken we door aan de verdere uitwerking van het waterhuishoudingsplan. Ook laten we aanvullend onderzoek uitvoeren. Het doel is om te komen tot een concept-waterhuishoudingsplan in september dat aan de watertafel wordt besproken.

In november 2024 heeft Minister Mona Keijzer (BBB) oud-deltacommissaris Wim Kuijken aangesteld als onafhankelijk adviseur voor de gebiedsontwikkeling van Cortelande in de Zuidplaspolder (gemeente Zuidplas). Kuijken kreeg als opdracht mee om met de meest betrokken publieke partijen in gesprek te gaan, namelijk de gemeente Zuidplas, het hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard, het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (inclusief Rijkswaterstaat), de Grondbank en de provincie Zuid-Holland.

Ondanks alle inspanningen is geen overeenstemming bereikt over de uitvraag voor het waterhuishoudingsplan die begin mei zou worden uitgestuurd. Ook is geen voortgang geboekt met het gezamenlijk opstellen van een bestuurlijke overeenkomst. Daarom heeft het algemeen bestuur van HHSK een brief gestuurd‌ naar de gemeenteraad. Ook het dagelijks bestuur heeft een brief gestuurd‌ aan de gemeenteraad. De raad van de gemeente Zuidplas stelde op 14 mei 2024 het bestemmingsplan vast.

De commissie m.e.r. beschouwt het milieueffectrapport en de daarin gevolgde aanpak als een goed voorbeeld voor (grote) gebiedsontwikkelingen, vooral in kwetsbare gebieden. De commissie geeft ook aan dat integrale beoordeling van effecten lastig is, omdat het gebied planologisch in 2 delen is geknipt. De commissie heeft het tweede bestemmingsplan niet bij de beoordeling kunnen betrekken en kan daarom niet beoordelen of het milieueffectrapport ook ten grondslag kan liggen aan dit plan.

Belangrijk is ook dat de commissie m.e.r. aandacht vraagt voor de negatieve score restzettingseis van 20cm/30 jr wat leidt tot een zekere afwenteling van gevolgen en kosten op toekomstige generaties. Het advies van de commissie m.e.r. is 10cm/60jr. Dit advies van het hoogheemraadschap en de commissie m.e.r. is door het college niet meegenomen in de planregels van het ontwerp-bestemmingplan.

De gemeente Zuidplas heeft twee bestemmingsplannen voor de ontwikkeling van het Middengebied ter inzage gelegd: één voor het ontwikkelgebied (waar de bestemmingen wijzigen) en één voor de overige delen van het plangebied.

Het eerste bestemmingsplan 'Chw Bestemmingsplan Middengebied Zuidplaspolder 1' maakt de ontwikkeling van het nieuwe dorp, de bedrijventerreinen en het energielandschap met bijbehorende infrastructuur en overige voorzieningen mogelijk. In de toelichting is ingegaan op het aspect water en is een watertoets opgesteld.

Het is een bestemmingplan op hoofdlijnen waarin veel ruimte is voor nadere invulling. Datzelfde geldt ook voor de watertoets. Deze heeft slechts op hoofdlijnen kunnen plaatsvinden. Daarom heeft het hoogheemraadschap aangegeven dat er een kader moet worden opgesteld voor de nadere invulling in de vorm van een integraal waterhuishoudingsplan. Dat dit plan er komt, is door het college van Zuidplas in eerdere fases toegezegd. Het hoogheemraadschap wil echter geborgd zien dat dat plan daadwerkelijk wordt opgesteld en daarmee dient als belangrijk kader voor het toetsen van de aan te vragen omgevingsvergunningen.

In juli 2023 is een concept waterstructuurplan opgesteld in samenspraak met het hoogheemraadschap, als eerste stap voor de uitwerking van het watersysteem in het bestemmingsplan. Dit rapport adviseert om waar mogelijk in het plan een flexibel waterpeil te hanteren van 50 cm. Met een flexibel peil van 50 cm is het watersysteem veerkrachtiger en robuuster voor wateroverlast en droogte dan met een flexibel peil van 30 cm. Daarnaast wordt het gebied namelijk minder afhankelijk van het inlaten van water. De volgende stap is een nadere detaillering en uitwerking in een integraal waterhuishoudingsplan voor gebiedsontwikkeling Middengebied Zuidplas. We kijken hierbij naar het watersysteem in het hele Middengebied (Middengebied I en 2). Een integraal waterhuishoudingsplan is een voorwaarde voor vergunningverlening. In december 2023 is het eindrapport opgeleverd waarmee het hoogheemraadschap heeft ingestemd.

Voor het hoogheemraadschap is het belangrijk dat het gezamenlijk opstellen en vaststellen van een integraal waterhuishoudingsplan wordt vastgelegd in de planregels van het bestemmingsplan, omdat er nog verder onderzoek en uitwerking plaats moet vinden na vaststelling van het bestemmingsplan. Dit is nu niet opgenomen in de planregels waardoor het voor de omgeving niet duidelijk is dat deze aspecten ook integraal worden getoetst.

In september 2022 heeft het college van dijkgraaf en hoogheemraden de leidende principes en concrete randvoorwaarden vastgesteld voor het Middengebied Zuidplaspolder. Deze voorwaarden zijn een verdere uitwerking van onze algemene beleidsregels. In onze waterschapsverordening worden algemene doelen vastgesteld, die vervolgens worden vertaald in gebiedsgerichte randvoorwaarden. Dit maatwerk is nodig, gezien de complexiteit van het watersysteem in dit gebied en verschillende uitdagingen die het gebied kent. Deze voorwaarden, waarin o.a. wordt verwezen naar een flexibele bandbreedte van 50 cm en een vloerpeil van –4,20m NAP, zijn voor vaststelling met de gemeente Zuidplas gedeeld en besproken.

In het stedenbouwkundig casco bodem en water is een verdere uitwerking gegeven ten opzichte van het Masterplan. Dit onderzoek dient als basis voor de te maken ontwerpkeuzes van het watersysteem in het Middengebied van de Zuidplas en stelt een aantal varianten op ten aanzien van de hoofdelementen van het watersysteem.

Het hoogheemraadschap is betrokken geweest bij het onderzoek, maar heeft expliciet aangegeven niet achter de in het rapport genoemde uitwerking te staan. De reactie van HHSK is opgenomen in bijlage 5 bij het rapport.