Brief gemeenteraad Zuidplas en het hoogheemraadschap

Nieuwerkerk aan den IJssel / Rotterdam - 22 april 2024,

Geachte gemeenteraad, In de programmacommissie bestuur en middelen (B&M) van 2 april 2024 deed u de oproep aan het college van Zuidplas en het hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard om een gezamenlijke brief op te stellen ten aanzien van het verschil van inzicht over de status van het waterhuishoudingsplan.

Complex water- en bodemsysteem

Het watersysteem in deze diepe polder is complex en de ondergrond divers van opbouw. Het gebied heeft daarnaast te maken met kwelwater dat een slechte invloed heeft op de waterkwaliteit. Bovendien moet rekening worden gehouden met de gevolgen van klimaatverandering. Dit effect wordt groter bij bebouwing van het gebied.

De gemeente en het hoogheemraadschap zijn zich beiden bewust van de noodzaak en consequenties dat meer investeringen nodig zijn om in dit complexe gebied een veilige, toekomstbestendige en klimaatadaptieve opgave te realiseren. Dit is nodig om problemen met waterkwaliteit, wateroverlast en onnodige kosten voor de bewoners en de gemeente te voorkomen, nu en in de toekomst.

Opstellen waterhuishoudingsplan

De afgelopen periode is intensief samengewerkt om het water- en bodemsysteem in kaart te brengen. Er moet echter nog verder onderzoek en uitwerking plaatsvinden als onderdeel van het waterhuishoudingsplan. Op basis hiervan kan vervolgens een gezamenlijk eindbeeld voor het water- en bodemsysteem vast worden gesteld. Normaliter zijn de uitkomsten van een waterhuishoudingsplan, dat geldt als toetsingskader voor watervergunningen, bekend en geborgd voor vaststelling van het bestemmingsplan. Dit is hier niet het geval.

Om de gemeente tegemoet te komen in de strakke procesvoering voor het bestemmingsplan, heeft het hoogheemraadschap ingestemd om het waterhuishoudingsplan in twee fasen op te stellen. De eerste fase, het waterstructuurplan, is afgerond in juli 2023. De tweede fase is het integrale waterhuishoudingsplan, waarvan de uitvraag voor een bureau begin mei uitgezet wordt.

Nu een helder eindbeeld van het watersysteem er nog niet is en er nog verder onderzoek en uitwerking nodig is, acht het hoogheemraadschap het van belang om vooralsnog een robuuste, toekomstbestendige marge aan te houden. Juist omdat de mogelijkheden om achteraf (als reeds wegen worden aangelegd en woningen worden vergund) bij te sturen beperkt of niet aanwezig zijn.

De gemeente geeft aan niet te kunnen instemmen met de voorwaarden van het hoogheemraadschap, omdat de financiële implicaties van het nog op te stellen waterhuishoudingsplan nog onbekend zijn en acht daarmee de risico’s voor de ontwikkeling als geheel te groot.

Het hoogheemraadschap hecht er veel waarde aan om de door zijn aangegeven punten genoemd in onze zienswijze, oftewel de waterhuishouding uit te werken in een zorgvuldig opgesteld plan op basis van een helder proces. Wij zijn bereid mee te werken aan een gemeenschappelijk opgesteld waterhuishoudingsplan. Dit plan vormt ook de basis voor de vergunningverlening en kan daarmee zorgdragen voor een soepel vervolgproces.

Voorstel voor vervolg

Ondanks inhoudelijke verschillen op enkele punten onderschrijven zowel gemeente als hoogheemraadschap nog steeds alle ambities om de ontwikkeling van het Middengebied in de Zuidplaspolder toekomstbestendig, klimaat- en waterrobuust in te richten. Beiden hechten er veel waarde aan om nu en in de toekomst naast elkaar, als partners de vraagstukken omtrent de waterhuishouding aan te vliegen en de gezamenlijke opgave tot een succes te brengen.

De gemeente en het hoogheemraadschap stellen daarom gezamenlijk een waterhuishoudingsplan op in een proces van co-creatie dat eind 2024 gereed moet zijn.

Het college van B&W van de gemeente Zuidplas stelt het waterhuishoudingsplan vast na instemming van het college van Dijkgraaf en Hoogheemraden van het hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard. Het hoogheemraadschap houdt hierbij ook rekening met de financiële haalbaarheid van de uitvoering van de maatregelen. De wijze waarop het waterhuishoudkundig plan in samenspraak met beide partijen tot stand komt wordt uiterlijk 15 juni 2024 middels een bestuurlijke overeenkomst vastgelegd.

Het waterhuishoudingsplan geldt als toetsingskader voor de wateractiviteiten voor omgevingsvergunningen en is richtinggevend voor de vergunningaanvragen waarvoor de gemeente bevoegd gezag is. De gemeente vraagt de eerste watervergunning aan voor het eerste deelgebied waarmee de belangrijkste onderdelen van het watersysteem waaronder waterberging geborgd worden in het plangebied. Het hoogheemraadschap heeft begrip voor de lastige situatie waarin de gemeente zich bevindt. Tegelijkertijd onderstreept het hoogheemraadschap dat het toekomstbestendig, duurzaam en veilig bouwen op deze locatie niet afhankelijk mag zijn van de financiële draagkracht van de gemeente op dit moment. Het uitgangspunt van het hoogheemraadschap is dat er alleen verantwoord en toekomstbestendig wordt gebouwd. De gemeente acht het niet wenselijk om het besluit tot vaststelling van het bestemmingsplan uit te stellen totdat een integraal waterhuishoudingsplan is opgesteld en de uitkomsten daadwerkelijk zijn geborgd in het definitieve bestemmingsplan.

Het hoogheemraadschap benadrukt nogmaals zijn bereidheid om zich actief in te blijven spannen om uw bijzondere opgave te helpen realiseren.

Namens het college van Dijkgraaf en hoogheemraden - Dijkgraaf Drs. A.J.B. van der Klugt

Namens het college van Burgemeester en wethouders - Burgemeester J.F. (Han) Weber