De oorsprong van de Rotte

Een veenrivier die duizenden jaren oud is.

De oorsprong van de Rotte loopt tussen de polders Honderdveertig Morgen en de Wilde Veenen bij het dorp Moerkapelle (gemeente Zuidplas). Molen nummer 5, gebouwd in 1623, staat vlak bij het beginpunt van de rivier in Moerkapelle en wordt daarom ook wel Molen de Oorsprong genoemd.

Helemaal zeker weten we het niet, maar de Rotte is hoogstwaarschijnlijk vernoemd naar het veengebied rond de rivier. Veen ontstaat namelijk door de ‘verrotting’ van onverteerde plantenresten.

Het veengebied rond de Rotte ontstond zo’n 9.000 jaar geleden door een zeespiegelstijging, omdat het klimaat veranderde en de aarde warmer werd. Met de zeespiegel steeg ook het grondwater. In deze vochtige tijd konden plantenresten in het water niet verteren, waardoor in de loop van duizenden jaren een dikke veenlaag ontstond. Het westen van Nederland werd zo één groot veengebied. Het grondwater liep via een natuurlijke weg terug naar zee, waardoor in het gebied meerdere veenriviertjes ontstonden. Eén daarvan is de Rotte.

De Rotte vanaf de oorsprong bij Moerkapelle tot aan de Maas in 1566

Rotterdam

Vanaf ongeveer 900 gingen de eerste mensen langs de Rotte wonen. Zij bouwden boerderijen op terpen (door mensen gebouwde heuvels) om ze te beschermen tegen hoogwater. Het dorpje kreeg de naam Rotta.

Grote overstromingen maakten het gebied vervolgens 100 jaar onbewoonbaar in de twaalfde eeuw.

Rond 1270 werd een dam aangelegd in de Rotte op de plek in Rotterdam waar de rivier de Binnenrotte de Hoogstraat kruist. De dam kreeg sluizen, waardoor het water van de Rotte naar de Merwe (tegenwoordig de Nieuwe Maas) kon worden afgevoerd. Op de dam bouwden de eerste Rotterdammers hun huizen. Dit is het begin van de stad Rotterdam.

Opgraving naast Markthal Rotterdam

Bij de opgraving naast de Markthal in Rotterdam in 2024 waren een deel van de sluis en een steiger uit de Middeleeuwen te zien.