Gietijzeren ophaalbrug Beijersche brug

Wist u dat er van dit type brug nog maar een tiental in heel Nederland is? Daarvan staan er vier langs de weg van Stolwijk naar Stolwijkersluis.

Alle ophaalbruggen liggen over de Stolwijksevaart, een ringvaart in de Krimpenerwaard. De ringvaart is rond 1800 gegraven om turf (gedroogde veengrond) uit de Krimpenerwaard met schepen weg te kunnen brengen. Na drie grote overstromingen in het gebied in de 18e eeuw, leefden inwoners in armoede. Daarom werd een plan bedacht om het gebied geschikt te maken voor landbouw. Daar konden mensen van leven.

Daarvoor moest eerst de bovenste laag van de bodem worden weggegraven. Die laag bestond uit veen. De gedroogde veengrond kon worden verkocht als turf. Dit werd toen veel gebruikt als brandstof en zou veel geld opleveren. Dit plan mislukte onder andere omdat de veengrond minder geschikt was als turf dan werd verwacht. Na vijftien jaar werd alweer gestopt met het weggraven van veen. De ophaalbruggen over de vaart, die toen nog van hout waren, werden vervangen door dammen.

Tegen het einde van de 19e eeuw ging de route over de Stolwijksevaart weer open voor de scheepvaart. Het ging beter met de veeteelt en landbouw en daardoor was er behoefte aan een vervoersverbinding voor mest en landbouwproducten. De dammen in de ringvaart werden weer vervangen. Ditmaal door gietijzeren ophaalbruggen.

De ophaalbruggen zijn gemaakt in de ijzergieterij de ‘Prins van Oranje’ in Den Haag. Op de dag dat de eerste steen werd gelegd, werd de erfprins Van Oranje geboren. Vandaar dat de fabriek de naam ‘Prins van Oranje’ ging en ook mocht gebruiken. Tussen 1870 en 1890 zijn er veel van deze ophaalbruggen gebouwd in Nederland. Ze staan veel op oude briefprentkaarten uit deze periode. Nu zijn er nog maar een paar van deze bruggen over.

De Stolwijksevaart is nog tot begin jaren tachtig van de vorige eeuw door de beroepsvaart gebruikt. Nu kun je daar met een bootje op varen in je vrije tijd. De brug is in 2006 voor het laatst opgeknapt. De poort is toen hoger en breder gemaakt, zodat groter verkeer ook de brug kon blijven gebruiken.