Vragen en antwoorden over roeden Prinsenmolen
De Prinsenmolen is een rijksmonument en een belangrijk onderdeel van het cultureel erfgoed van het gebied. Bij een inspectie is vastgesteld dat onderdelen van de wieken aan vervanging toe zijn. Om de molen veilig en in goede staat te houden, is onderhoud noodzakelijk.
Tijdens een inspectie in 2024 zijn zwakke plekken vastgesteld in de stalen roeden van de molen. Om veiligheidsredenen is geadviseerd de molen niet meer te laten draaien totdat deze onderdelen zijn vervangen. Sindsdien staat de molen stil.
De twee lange, rechthoekige balken die door de askop van de molen as steken en samen de dragende basis vormen voor het “wiekenkruis” (de wieken van de molen). Ze vangen de kracht van de wind op.
De bestaande stalen roeden worden vervangen door nieuwe exemplaren. Hiervoor worden de wieken tijdelijk gedemonteerd, waarna de nieuwe roeden worden geplaatst en de molen weer wordt opgebouwd en getest.
Tijdens de restauratie van de Prinsenmolen waren deze problemen nog niet bekend. De molen werd in 2020 aanbesteed. Pas daarna ontstond landelijk aandacht voor scheuren in stalen molenroeden, nadat bij verschillende molens vergelijkbare problemen waren ontdekt. Lees er meer over in dit artikel.
De gebreken zijn bovendien niet zichtbaar bij een reguliere inspectie. Daarvoor is specialistisch onderzoek nodig waarbij ook de binnenzijde van de lassen wordt onderzocht. Pas tijdens aanvullend onderzoek in 2024 zijn de problemen bij de Prinsenmolen vastgesteld.
De Prinsenmolen heeft tegenwoordig geen formele functie meer in het waterbeheer. Die taak is overgenomen door een gemaal. De molen is nog wel maalvaardig en heeft een belangrijke cultuurhistorische, educatieve en recreatieve waarde.
HHSK is eigenaar van de Prinsenmolen en voelt zich verantwoordelijk voor het behoud van dit rijksmonument. Regelmatig draaien helpt om de molen in goede conditie te houden. Met deze werkzaamheden wordt de molen duurzaam in stand gehouden voor toekomstige generaties.
De werkzaamheden vinden voornamelijk plaats op en rond de molen. Mogelijk is er tijdelijk enig werkverkeer of kunnen bezoekers de werkzaamheden zien. Naar verwachting blijft de hinder voor de omgeving beperkt. De exacte uitvoering wordt in een later stadium verder uitgewerkt.
De voorbereiding van het project is gestart, maar de planning wordt nog verder uitgewerkt. Op basis van de huidige planning wordt verwacht dat de werkzaamheden in 2027 worden afgerond. Een definitieve datum waarop de molen weer kan draaien is daarom nog niet bekend.
De situatie bij de Prinsenmolen staat niet op zichzelf. In Nederland zijn de afgelopen jaren bij meerdere molens vergelijkbare problemen met stalen roeden ontdekt. Daarom is landelijk extra aandacht ontstaan voor inspecties van dit onderdeel.
Voor de andere molens van het hoogheemraadschap is de situatie anders. Bij zowel de Haastrechtse Molen als de Eendrachtsmolen zijn de roeden tijdens afgelopen restauraties vervangen.
Nee. Onderzoek laat zien dat de roeden te veel gebreken hebben om ze op een betrouwbare manier te kunnen repareren. Vervanging is daarom de veiligste en meest duurzame oplossing. Zo kan de molen ook in de toekomst veilig blijven draaien.
Nee. De molen is buiten bedrijf gesteld en draait niet meer. Daarmee zijn de risico's die samenhangen met het draaien van de wieken weggenomen. Het onderzoek wijst niet op een acuut risico zolang de molen niet draait. De zorg zit vooral in het gebruik van de molen. Bij draaiende wieken kunnen de aanwezige scheuren zich verder ontwikkelen, waardoor uiteindelijk een breuk kan ontstaan.