Antwoorden op vragen over verbetering waterkwaliteit Bergse Plassen
De waterkwaliteit in de Bergse Plassen kan beter. Er zit nu te veel fosfaat (voedingstoffen) in het water. Dit geeft (blauw)algen en woekerende waterplanten meer kans om te groeien. Daarom nemen we maatregelen die zorgen voor minder fosfaat en een betere natuurlijke balans. Zo werken we aan schoon en gezond water.
Fosfaat is een voedingsstof voor bijvoorbeeld algen en waterplanten. Als er te veel fosfaat in het water zit, kunnen (blauw)algen en woekerende waterplanten snel groeien.
Dit verstoort de natuurlijke balans in het water.
Er zijn meerdere oorzaken voor het hoge fosfaatgehalte. Fosfaat komt in het water door bijvoorbeeld afstervende oever- en waterplanten, vallende takken en bladeren, mest, poep van watervogels, vissen die de bodem omwoelen. In de waterbodem zit fosfaat en ook via de Rotte komt fosfaat in de plassen.
Voor het verminderen van fosfaat in de Bergse Plassen nemen we twee maatregelen, die bijdragen aan een betere natuurlijke balans. Als eerste verhuizen we een deel van de visstand naar andere wateren. Daarna leggen we fosfaat vast in de bodem met fosfaatbindende klei. Door deze maatregelen te combineren pakken we de oorzaak én het gevolg aan. De maatregelen zorgen voor een betere natuurlijke balans. Door minder fosfaat krijgen (blauw)algen en woekerende waterplanten minder kans om te groeien. In helder water met meer doorzicht krijgen juist laagblijvende waterplanten als kranswieren kans om te groeien. Waterplanten zorgen voor zuurstof, voedsel en leef- en schuilplekken voor vissen en ander onderwaterleven. Goed voor biodiversiteit en waterkwaliteit.
Sommige vissen -zoals karpers en brasems- woelen de bodem om op zoek naar voedsel. Hierdoor komt fosfaat uit de bodem vrij. Dit zorgt ervoor dat het water troebel wordt en dat er veel voedingstoffen zijn voor (blauw)algen en woekerende waterplanten om te groeien. In de Bergse Plassen leven veel brasems. Die laten we door een gespecialiseerd bedrijf verhuizen naar andere wateren (Nieuwe Maas, Oude Maas, Lek). Zo ontstaat een betere balans. Lees hier meer over de visverhuizing en bekijk onze video ‘Hoe zit het met visstandbeheer?’.
Ja, in de Bergse Plassen blijven nog voldoende en veel verschillende vissoorten over. Alleen brasems verhuizen we, andere vissoorten blijven. Zo ontstaat een betere balans en blijft vissen mogelijk. Lees hier welke vissen zoal in de Bergse Plassen zwemmen.
In fosfaatbindende klei zit lanthaan, een stof die van nature in mineralen voorkomt en bindt met fosfaat. Fosfaatbindende klei bindt fosfaat en legt het blijvend vast. Lees hier meer over fosfaat binden en vastleggen en bekijk onze video ‘Hoe zit het met fosfaatbindende klei?.
We vermengen de klei met water uit de plas en vanaf een boot verspreiden we het dan over het water. Daardoor kleurt het water tijdelijk beige/grijs. In het water zakt de klei langzaam naar de bodem. Tijdens het bezinken bindt de klei al fosfaat. De klei legt fosfaat blijvend vast in de waterbodem. De klei vormt een dunne laag van enkele millimeters.
Ja, de klei is veilig voor mensen, dieren en planten. Dit blijkt uit vele internationale studies, onderzoeken en ervaringen. Fosfaatbindende klei wordt inmiddels al tientallen jaren gebruikt.
Om meerdere redenen dekken we de waterbodem niet af met een zandlaag. Zand bindt niet met fosfaat en legt het niet blijvend vast in de bodem. Dit betekent dat fosfaat weer kan vrijkomen. Ook wordt door een extra zandlaag het water ondieper. Dat is onwenselijk. Ook voor boten.
De werkzaamheden plannen we in de wintermaanden, dus buiten het vaar- en recreatieseizoen. Eerst verhuizen we de brasems, daarna leggen we met klei fosfaat blijvend vast op de bodem. De klei vormt een dun laagje van slechts enkele millimeters. De plassen blijven dus op diepte. De maatregelen zorgen voor een betere natuurlijke balans. Door minder fosfaat krijgen (blauw)algen en woekerende waterplanten minder kans om te groeien. In helder water met meer doorzicht krijgen juist laagblijvende waterplanten als kranswieren kans om te groeien. Waterplanten zorgen voor zuurstof, voedsel en leef- en schuilplekken voor vissen en ander onderwaterleven. Goed voor biodiversiteit en waterkwaliteit.
De voorbereiding is in volle gang. We werken eerst de maatregelen verder uit, daarna volgen de vergunningen en aanbestedingen. De uitvoering van de werkzaamheden staat nu gepland rond begin 2027.
De waterkwaliteit meten we meestal één keer per maand. De meetgegevens zijn openbaar. U vindt ze op onze kaart ‘actuele metingen waterkwaliteit’; klik om een meetpunt (blauwe stip) voor meer informatie.
Ja, dat kan zeker. Heeft u vragen of opmerkingen? Mail dan naar bergseplassen@hhsk.nl. Ook organiseren we informatiebijeenkomsten waar we de aanpak toelichten. Daar bent u welkom voor meer informatie en het stellen van vragen. Verder worden onder andere besluiten en vergunningen gepubliceerd op www.officielebekendmakingen.nl. Hierop kunt u reageren/een zienswijze indienen.
Op allerlei manieren kunt u bijdragen aan schoon en gezond water. Soms door iets te doen en soms door juist iets te laten. Lees hier enkele tips voor in en rond huis, plus buitenshuis en in de natuur.